Boncompagnus 1.16
Table of Contents -- Previous title -- Next title-- Tituli
Incipits -- Siglorum conspectus

|1.16 DE MAGISTRIS, QUI VOCANTUR AD REGENDUM SCOLAS

1.16.1 Littere scolarium ad magistrum, quem ad se de longinquis partibus vocant.

[1] "Optaremus, quod nardus nostra daret odorem suavitatis, et ut eloquentie nostre compositio in vestra presentia redoleret. Sed nemo unquam in spinis uvas aut de tribulis poma collegit. De rudibus ergo ingeniis rudem et rusticanam epistolam vestre sapientie destinamus, humiliter supplicantes ut insufficientie nostre parcatis votum nostrum benignitatis oculis intuentes. Summo namque desiderio peroptamus cum situlis nostre parvitatis de fonte vestro aquam haurire,¹ qua rudia ingenia humectemus, et nos ipsi vireamus, florere possimus et fructus reddere in tempore oportuno. Ideoque vobis humiliter supplicamus, quatinus cum nobilibus viris, quos ad vos direximus ad parvitatem nostram, vestra dignetur accedere magnitudo. In fide quidem sincera et devotione pura spondemus, quod in exhibitionis expensarum, donis et provisionibus oportunis secundum vestram voluntatem et consilium procedemus."

| [7^vb] P

¹Cf. Boncompagnus 3.8.1 for this Unterwürfigkeitsformel: Ad fontem vivum cum scitula nostre accedimus parvitatis quia sitimus iustitiam nec possimus alicuibi reperire. It is also found transformed in Boncompagnus 5.20.1 §2: cum situla karitatis aurire peroptas aquas de fontibus Salvatoris. For remarks on similar metonomic usage of parvitas (also found in Boncompagnus 1.16.4, 3.3.5, 3.10.2, 5.1.8, 5.4.9, Rhetorica novissima 5.3.X.X) in other contemporary writers, see MAURIZIO PERUGI "Saggio di un'edizione critica dello'Ars versificatoria di Matteo di Vendome" in Testi e interpretazioni: studi del Seminario di Filologia Romanza dell'Universita di Firenze (Milan 1978) 669-719 at 677, commenting on Ars versificatoria prol. 1 (mei parvitatem ingenioli).

1.16.2 Alie de consimili materia cum variatione regulari.

[1] "Cupientes de splendore vestre sapientie serenari vos postulamus in dominum et doctorem habere." Vel: "Serenari de splendore vestre sapientie cupientes communi voto et unanimi voluntate vos in magistrum elegimus et doctorem". Vel post 'cupientes': "illum cum inenarrabile gaudio expectamus, qui nobis artis grammatice itinera demonstrabit" vel "nobis insinuabit artis grammatice documenta" vel "expectamus alterum Priscianum" vel "illum, qui nodosas questiones dialectice facultatis solvet ad unguem" vel "illum, qui gloriose vocis munimine roboratus nos artem dignabitur oratoriam edocere" vel "prestolamur alterum Ypocratem" vel "illum, qui secreta secretorum nature nobis dignabitur revelare" vel "illum, qui nobis revelabit abscondita Scripturarum, et discooperiet septem liberalium artium tegumenta" vel "illum, qui dubios et sollempnes casus iuris canonici vel civilis exponet" vel "illum, qui de lippitudine Lye nos pertrahet ad Rachelis amorem, ostendendo pariter quomodo Martham debeamus in frequenti minstererio imitari et ad pedes Domini cum Maria sedere."

1.16.3 Responsio magistri venire volentis.

[1] "De nardo vestra recepi suavitatis odorem, et eloquentie vestre dignitas michi uberius redoluit et flagravit, quia de copiosis ingeniis urbanam epistolam destinastis urbanius et iocundiius meum servitium postulantes. Unde firmiter disposui ad vos venire, quandocumque placebit et expendere cunctas vires, ut mecum possitis proficere in moribus et doctrina."

1.16.4 Responsio magistri venire nolentis.

[1] "Si dicerem ad vos 'nolo' vel 'non possum venire' sufficiens responsio videretur. Ceterum, qui sub nimia brevitate| respondet, aut videtur proposita contempsisse aut de propositis non curare. Credo quidem, quod ex dilectione sincera me ad vestrum servitium invitastis non habentes respectum ad mee scientie parvitatem, unde vos computo in numero fidelium et realium amicorum. Verumtamen vestre nequeo condescendere voluntati, quoniam familiare negotium imminet, quod votum et desiderium impedit veniendi."

brevitate | [8^ra] P

1.16.5 Notula doctrinalis.

[1] Doctores etiam et addiscentes de facultatibus, quas profitentur, debent aliquando suis interserere orationibus ad hoc, quod in talibus instructi esse cernatur. Preterea possunt scolares intimare magistris, quod bene habebunt salarium constitutum, et illi e contrario: "Si Palenciam veneritis ad regendum, magnificus et illustris rex Castelle vobis manu largiflua providebit".¹

¹Alfonso VIII, king of Castile (1158-1214), founded the first university in Spain. See below, XXXX

[2] Item "Non est parvum notitiam et gratiam regiam promereri".

[3] Item "Fructuosum est et honorabile gratiam nobilium civium et favorem populi promereri".

[4] Item "Non videtur esse tutum sine securitatibus et certis pactis ire in regionem longinquam". Et ita possunt fieri suasiones et dissuasiones, quarum copiam per libros voluminis poteris invenire.