|4.6 DE
STATUTIS IMPERIALIBUS
|4.6.1
Exordium generale ad novas leges constituendas.
[1]
"Convenit imperiali celsitudini singulorum excessus diligentius intueri,
et que contra iuris ordinem fiunt, imperialis moderaminis falce penitus
resecare, et si quandoque nova delinquentium genera compareant, novas legas
constituere, ne transgressores per legum taciturnitatem in malis actibus
valeant aliquatenus gloriari."
|
[36rb]
P [45rb]
S | [45va]
S
4.6.2
De statuto contra illos, qui nolunt imperio fidelitatem iurare.
[1]
"Ne transgressores malitiose querant subterfugia delinquendi, statuimus,
ut omnes, qui fidelitatem imperio iurare denegant consuetum et parere generalibus
mandatis recusant, tamdiu sint infames, quousque ad mandatum imperii revertantur."
4.6.3
De statuto contra milites, qui preliantur in torneamentis.
[1]
"Intuentes quod torneamenta, in quibus milites ad solam ostentationem
suarum virium preliantur, fecere iam plurimos deperire, hoc generali sancimus
edicto, ut nullus miles in arbitrariis torneamentis bellari presumant."1
1See
below, 6.7.
4.6.4
De statuto contra latrunculos et raptores.
[1]
"Nostre maiestatis auribus est relatum, quod in locis silvosis et abditis
latrunculi et raptores latitant, qui die noctuque spoliant viatores."
[2]
"Quare universis imperii fidelibus damus potestatem plenarium, ut ubicumque
illos poterunt invenire, ipsos absque pene metu occidant, exoculent atque
suspendant."
[3]
"Si quis autem eis impenderit auxilium vel favorem, se penam consimilem
noverit incursurum."
4.6.5
De statuto contra leprosos.
[1]
"Si ex humane conditionis fragilitate aliquos lepre morbum incurrere
contigerit, sancimus, ut extra civitates castella et suburbia commorentur
ibique suam eligant habitationem, ubi frequens non sit hominum accessus,
quoniam eorum flatus corrumpit et ex tali corruptione incorrupti aliquando
corrumpuntur." |
corrumpuntur | [36va]
P
4.6.6
De statutos contra zaratores et fautores eorum.
[1]
"Perversas et detestabiles zaratorum1
catervas per huius edictui constitutionem dampnamus, et tam illos, qui
zare ludum exercent, quam eorum fautores perpetue iudicamus infamie note
signari, statuentes etiam quod ad testificandum nullo tempore admittantur.
Nam qui Deo et sanctis eius per unius puncti defectum vel augmentum voce
garrula iniurari presumunt, periurium contra quemlibet pro parvi muneris
exhibitione committere non timerent."
1See
above 1.11.3,
1.13.3
and below, 5.6.25,
6.9.4.
[2]
"Idem autem de veritatoribus et ludentibus ad rigmectam fieri stabilimus."
veritatoribus]
mercatoribus M rigmectam]
rigivectam BMX
4.6.7
De statuto contra doctores, qui scolares appreciantur.
[1]
"Cunctos litteratorie professionis doctores, qui precio nummario scolares
conducunt, censemus| esse infames et auditores ipsos perpetue ascribimus
servituti, quia servitutem voluntariam non debere umquam dissolvi placuit."
censemus
| [45vb]
S
[2]
Et Boncompagno videtur.1
1See
above, 3.16.16,
3.20.43.
4.6.8
De statuto contra monachos et clericos, qui alterant indumento.
[1]
"Monacos et clericos universi, qui causa studii vel criminis perpetrandi
alterant indumenta et regulares tonsuras dimittunt, ut id quod sunt esse
minime videntur, fore iudicamus infames."
4.6.9
De statuto contra illos, qui assument habitum muliebrum.
[1]
"Viros, qui causa faciendi vindictam vel decipiendi aliquem assumant
habitum muliebrum vel etiam peregrinum, esse eipso iure censemus infames."
[2]
"Et mulieres, que simile facere attemptant, infamia consimili annotentur."
4.6.10
De statuto contra cursales atque pirratas.
[1]
"Viros cursales, quod indomita parturit Sclavonia, longobardos et orridos
cappelletos omnesque, qui maria sulcant, eorumque singulos receptores et
illos, qui cum eis negotiari presumunt, detestabilis iudicamus infamie
nota signari."
4.6.11
De statuto contra lenones et rufianos.
[1]
"Licet lenones et rufiani sint ipso iure infames, adhuc tamen sancimus,
ut ultima infamia prenotentur, quia dum custodire volunt extrema pudoris,
pudoroso debent ludibrio pudorari."
4.6.12
De statuto contra meretricem, que scienter cum leproso coivit.
[1]
"Meretrix vel focaria, que scienter coierit cum leproso protinus conburatur,
ne de corrumptione suscepta corrumpat incautos."1
1See
above, 3.20.37.
Are there in truth examples of imperial public health ordinances?
4.6.13
Notula, qua doctrina datur, quomodo petitiones imperatori et regibus porriguntur.
[1]
Forma componendi petitiones, que imperatori vel regibus porriguntur, sumi
possent de forma petitionum summi pontificis per industriam providi oratoris.
Nam ubi dicitur 'vestre significat sanctitati', dicatur 'imperiali' vel
'regali maiestati' vel 'celsitudini' seu 'clementie'.
[2]
Ab imperatore siquidem et regibus petuntur secularia officia, beneficia
temporalia, feuda, privilegia, confirmationes, restitutio in integrum,
renovatio privilegiorum, auctoritas audiendi de appellationibus, faciendi
tabelliones, emancipandi, legitimandi, manumittendi, dandi tutores et curatores,
decollandi homicidas, suspendi et puniendi falsarios et latrones.
[3]
Item petitur licentia colligendi arenam auream, fodendi minerias, cudendi
monetas, recipiendi tributum seu vectigal et recipiendi pedagium de omnibus,
que portantur et vehuntur in forum.
[4]
Item petuntur viatica dominia navigandi et faciendi aqueductum.
[5]
Item petuntur securitates, restitutio gratie, remissio pene, tutela et|
libertas.
et | [36vb]
P
***
© Steven
M. Wight, Los Angeles 1998
Scrineum
© Università
di Pavia 1999