Prologus

prol. 1.1  TESTAMENTUM  BONCOMPAGNI
prol. 3.2 DIALOGUS INTER AUCTOREM ET LIBRUM
prol. 4.1 DE DIVISIONE LIBRI

Liber primus de forma litterarum scolastice conditionis

1.1 DE REGULARI ORDINATIONE DICTIONUM

1.1.1 De artificiosa ordinatione dictionum. 
1.1.2 De secunda varietate artificiose ordinationis. 
1.1.3 De tertia varietate. 
1.1.4 De quarta varietate. 
1.1.5 De quinta varietate. 
1.1.6 De sexta varietate. 
1.1.7 De vitatione rithimice speciei. 
1.1.8 De ridiculosa ordinatione dictionum.  
1.1.9 De permixta ordinatione dictionum. 
1.1.10 De comuni ordinatione dictionum. 
1.1.11 Quare appositio a quibusdam 'cursus' vocetur. 
1.1.12 Invectiva oratorum contra scriptores. 
1.1.13 Quod orator frequenter mentiri cogatur.

 
1.2 DE ASPIRATIONIBUS

1.2.1 Notula doctrinalis, qua exprimitur, quare Priscianus doctrinam non edidit aspirandi. 
1.2.2 Quid sit aspiratio. 
1.2.3 Unde dicatur. 
1.2.4 Quare fuerit inventa. 
1.2.5 De nominibus propriis cum vocalibus aspiratis. 
1.2.6 De appellativis cum vocalibus aspiratis. 
1.2.7 De verbis cum vocalibus aspiratis. 
1.2.7a <De pronominibus>
1.2.8 De adverbiis cum vocalibus aspiratis. 
1.2.9 De interiectionibus et qualiter debent vocales quelibet, quando ponuntur pro interiectionibus, aspirari. 
1.2.10 Quod prepositiones et coniunctiones non consueverunt aspirari. 
1.2.11 Quod sint consonantes, que aspirantur, et quomodo probetur, quod tam consonantes quam sequentes vocales in similis aspirantur. 
1.2.12 Quare aspirationis nota vocalibus anteponitur. 
1.2.13 De propriis nominibus cum .C. aspiratis. 
1.2.14 De nominibus appellativis cum .C. aspiratis. 
1.2.15 De illis, qui male pronuntiant aspirationem in illa dictione 'michi' et ubicumque .I. vel .E. ponuntur post .C. aspiratum. 
1.2.16 De <nominibus et> verbis, que aspirantur cum .P. 
1.2.17 De nominibus propriis et appellativis, que aspirantur cum .P. 
1.2.18 De verbis et nominibus, a quibus verba sumuntur, que cum .T. aspirantur. 
1.2.19 De dictionibus, que diversimode aspirantur. 
1.2.20 De dictionibus, que aspirantur cum .C. sequente .R. 
1.2.21 Notula doctrinalis desumptis et derivatis.

1.3 DE AMMONITIONIBUS, QUE RUDIBUS SCOLARIBUS TRANSMITTUNTUR

1.3.1 Admonitio ad informandum rudes moribus honestis.
1.3.2 Responsiva, qua commendatur admonitor et referuntur gratie cum responsione obedientie. 
1.3.3 Admonitio, qua doctrina datur, quomodo scolares vitare debeant pravarum consortia mulierum, ludum, gulam et intemperantiam expensarum. 
1.3.4 Responsiva, qua commendatur admonitor et promittitur obedire. 
1.3.5 De laude sapientie atque sapientum et confortatione ad doctrinam. 
1.3.6 Responsiva obedire volentis premissa laude admonitoris. 
1.3.7 De admonitione pro studio et doctrina rudium. 
1.3.8 Responsiva obedire volentis. 
1.3.9 Notula doctrinalis.

1.4 DE NIMIETATE STUDII

1.4.1 Littere, in quibus notantur gravamina, que possunt de nimietate studii provenire. 
1.4.2 Notula, qua doctrina datur, quid sit yronia et eius effectus.

1.5 DE OPINIONIBUS ADDISCENTIUM

1.5.1 De illo, qui significat alicui, quod sine cognitione grammatice non debeat se ad dialecticam transferre. 
1.5.2 Responsiva, qua dicitur, quod cum in grammatica proficit, dialecticam non omittit. 
1.5.3 De illo, qui reprehendit aliquem ex eo, quod nimium studuit in grammatica. 
1.5.4 De illo, qui dicit esse utile studere in septem liberalibus artibus. 
1.5.5 De illo, qui reprehendit aliquem, quod artes quaslibet profitetur. 
1.5.6 De illo, qui reprehendit aliquem, quod nimium studuit in liberalibus artibus. 
1.5.7 Sententia avaritie.

1.6 DE CURATORIBUS SCOLARIUM

1.6.1 De curatore, qui mittit litteras patri vel patruo scolaris obedire nolentis. 
1.6.2 Littere, quibus iubetur scolari, ut obediat curatori. 
1.6.3 Littere scolaris contra curatorem. 
1.6.4 Notula doctrinalis de materiis inveniendis.

1.7 DE ILLIS, QUI RESPONDERE NON CURANT AMICIS

1.7.1 Invectiva contra illum, qui litteris vel nuntio respondere non curat amico. 
1.7.2 Alia de consimili materia. 
1.7.3 Alia de consimili materia. 
1.7.4 Alia de consimili materia. 
1.7.5 Alia de consimili materia. 
1.7.6 Alia de consimili materia. 
1.7.7 Alia de consimili materia. 
1.7.8 Quod cuilibet patet excusationis doctrina.

1.8 QUALITER MULTA POSSUNT BREVITER INTIMARI

1.8.1 Littere, quibus rogatur aliquis, quod proposita debeat breviter intimare. 
1.8.2 Littere, in quibus quadraguinta significata continentur. 
1.8.3 Notula doctrinalis.

1.9 DE INVECTIVIS CONTRA ILLOS, QUI AD STUDIUM IRE DIFFERUNT

1.9.1 Littere, quibus aliquis exhortatur iuvenem, ne ire differat ad studia litterarum. 
1.9.2 Invectiva contra illum, qui disposuit ire nec vadit ad studia litterarum. 
1.9.3 Invectiva contra illum, qui cum fervore studere incipit et cum pudore dimittit. 
1.9.4 Littere, quibus reprehensus promittit, si iturum cum illo, qui eum reprehendit. 
1.9.5 Preordinat reprehensor terminum reprehensio.

1.10 DE PROSPERIS EVENTIBUS, QUI SCOLARIBUS IN PRIMORDIO STUDII OCURRUNT

1.10.1 De scolari, qui significat, quod in eundo ad studium sibi cuncta prospere successerunt.
1.10.2 Responsiva cum expressione gaudii. 
1.10.3 Missiva de simili materia. 
1.10.4 Responsiva cum expressione gaudii. 
1.10.5 Missiva de consimili materia. 
1.10.6 Notula doctrinalis.

1.11 DE CONTRARIIS EVENTIBUS, QUI SCOLARIBUS IN PRIMORDIO ITINERIS OCCURRUNT

1.11.1 De illo, qui significat evidens impedimentum, quod sibi occurrit, dum iret ad scolas. Unde querit consilium, quid ei sit agendum. 
1.11.2 Notula docrinalis. 
1.11.3 Responsiva cum dubitatione. 
1.11.4 Notula docrinalis. 
1.11.5 De illo, qui suadet, quod propter illud impedimentum non est relinquendum inceptum.
1.11.6 De illo, qui suadet in contrarium.

1.12 DE BONIS ET MALIS INGENIIS, STUDIIS ET MORIBUS ADDISCENTIUM

1.12.1 De commendationem filii habentis bonum ingenium, studium et memoriam. 
1.12.2 Rogat pater, ut de filio studente sibi veritas intimetur. 
1.12.3 Responsio, qua intimatur studentis laus. 
1.12.4 Alia responsio, qua remissius intimatur studentis laus. 
1.12.5 Alia responsio, qua intimatur de duritie ingenii. 
1.12.6 Notula doctrinalis de diversitate ingeniorum, studiorum et memoriarum. 
1.12.7 Notula, qua distinguitur, quid sit indolis.

1.13 DE HONESTIS MORIBUS ET PRAVIS MORIBUS ADDISCENTIUM

1.13.1 De honestis moribus comitis Mathei Brancaleonis.
1.13.2 Commendatio alicuius de honestis moribus. 
1.13.3 De pravis moribus Grisoliti monachi. 
1.13.4 Notula doctrinalis de huiusmodi materiis inveniendis.

1.14 DE EXCUSATIONIBUS SCOLARIUM

1.14.1 De excusatione scolaris, qui propter destestabiles mores est infamis. 
1.14.2 De excusatione alicuius ad illam, que altera Venus reputabatur in terris. 
1.14.3 Notula doctrinalis et copiosa in excusationibus proponendis, que in novem membris dividitur.

1.15 DE HONORE AC VITUPERIO CONVENTORUM

1.15.1 Intimatur parentibus, quomodo eorum filius debeat in proximo conventari. 
1.15.2 Significatur, cum quanto sit conventatus honore. 
1.15.3 De illo, qui male celebravit conventum, et de alio, qui bene solvit questionem, et de tertio, qui male.

1.16 DE MAGISTRIS, QUI VOCANTUR AD REGENDUM SCOLAS

1.16.1 Littere scolarium ad magistrum, quem ad se de longinquis partibus vocant. 
1.16.2 Alie de consimili materia cum variatione regulari. 
1.16.3 Responsio magistri venire volentis. 
1.16.4 Responsio magistri venire nolentis. 
1.16.5 Notula doctrinalis.

1.17 DE INTERPRETATIONIBUS NOMINUM PROPRIORUM

1.17.1 De reprehensione illius, qui appellavit amicum suum Fortunam, cum appellaretur Ventura. 
1.17.2 Notula, qua doctrina datur, quod proprium nominum interpretationes pro nominibus propriis non ponantur.

1.18 DE ILLIS, QUI PER VANAM CREDULITATEM DELUDUNTUR

1.18.1 Narratio interlocutoria ad materiam prime delusionis exprimendam. 
1.18.2 Littere, quas sub nomine Roberti transmisi. 
1.18.3 Narratio, que secundario factum exponit. 
1.18.4 Littere, quas post illas meo nomine destinavi. 
1.18.5 Narratio, que finem facti exponit. 
1.18.6 Narratio secunde delusionis. 
1.18.7 Littere, quas sub nomine .W. Ortonensis direxi. 
1.18.8 Narratio, que factum exponit. 
1.18.9 Narratio, que pronuntiat materiam tertie delusionis. 
1.18.10 Littere, quas absque titulo in septem clausulis destinavi, quarum quelibet inceptionem habebat a "Finxi me longius ire".
1.18.11 Narratio, que insinuat finem facti. 
1.18.12 De illius magistri delusione, qui dedit michi materiam de cornibus et penna. 
1.18.13 Narratio quarte delusionis. 
1.18.14 Littere, quibus sub .H. Bauguari nomine intimavi, quod asinus debebat in leonem mutari et postmodum in aquilam et volare et alia mira fieri. 
1.18.15 Narratio, que finem delusionis exponit.

1.19 DE CANTORIBUS

1.19.1 Littere, quibus cantor invitat scolares ad cantandi scientiam. 
1.19.2 Alie de consimili materia. 
1.19.3 Notula, in qua doctrina datur de consuetudinibus et naturis cantorum.

1.20 DE SUBSIDIIS POSTULANDIS

1.20.1 De filio, qui nuper ivit ad scolas et petit subsidia parentibus. 
1.20.2 Responsio cum redargutione. 
1.20.3 Remissive littere contra parentes. 
1.20.4 Alie de consimili materia. 
1.20.5 Littere speciales ad patrem. 
1.20.6 Littere speciales ad matrem. 
1.20.7 Littere speciales ad fratres cum variatione regulari. 
1.20.8 Notula, in qua distinguntur diversi effectus usure. 
1.20.9 Quod filii sacerdotum et religiosarum personarum non coguntur subsidia postulare. 
1.20.10 Littere speciales ad patruum. 
1.20.11 Alie de consimili materia. 
1.20.12 Item alie de consimili materia. 
1.20.13 Littere ad primum magistrum. 
1.20.14 Littere ad specialem amicum. 
1.20.15 Littere, quas mittit aliquis consanguinus pape ipsi pape. 
1.20.16 Littere alicuis nepotis ad magnum prelatum vel maximus. 
1.20.17 Littere nobilis et pauperis scolaris ad aliquem suum patruum vel consanguineum. 
1.20.18 Littere de inventionibus materiarum consimilium.

1.21 DE MISERIIS STUDENTIUM

1.21.1 De scolari, qui significat cum quanta miseria mendicare cogatur. 
1.21.2 De scolari, qui est captus a creditoribus et mendicat. 
1.21.3 De scolari egroto, qui fecit se ad hospitale portari. 
1.21.4 Responsio generalis cum variatione de universis, qui miseriam propter studium patiuntur. 
1.21.5 De Hospitalariis, qui male tractant infirmos, et de illis, qui abscondunt pecuniam et mendicant.

1.22 DE BENEFICIIS ECCLESIASTICIS POSTULANDIS IN SCOLIS

1.22.1 Littere, quibus aliquis clericus, qui est in scolis, postulat sibi ecclesiasticum beneficium exhiberi. 
1.22.2 Responsio, qua rationes inducuntur, quod studentes beneficia ecclesiastica precipere non debent. 
1.22.3 Quomodo clerici possunt et debent in scolis ecclesiastica beneficia postulare.

1.23 DE COMMENDATIONIBUS

1.23.1 Notula, in qua distinquitur, quid significet hoc verbum "commendo" et quid sit commendatio, aperte docetur. 
1.23.2 Littere, quas direxi Aquilegensi patriarche. 
1.23.3. Littere, quas direxi nobili viro Nicholao studenti Parisius.
1.23.4. Littere, quas direxi eidem, postquam fuit in episcopum electus.
1.23.5. Littere, quas direxi cuidam notario pape.
1.23.6 Littere, in quibus aliquis electus recommendat se sociis, quos dimisit in scolis, commendando vitam scolasticam et conquerendo de gravamine dignitatis. 
1.23.7 Responsio, qua benivolentia captatur, sed dicitur, quod nulli volunt dignitatum gravamina evitare. Unde ipsi libenter vellent eadem subire tormenta. 
1.23.8 Littere, quibus aliquis se religiosis personis commendat, in fine regulariter variate. 
1.23.9 Littere minorum ad maiores de commendationibus per totum regulariter variate. 
1.23.10 Notula, in qua distinguitur, quid sit gratia, quid habetur significare in singulari et plurali numero et quid parva sit differentia inter gratias et grates. 
1.23.11 De oblatione reverentie hac devotionis minorum ad maiores. 
1.23.12 Notula, qua doctrina datur, quomodo minores pro amicis debeant maioribus supplicare. 
1.23.13 Notula, qua doctrina datur, quomodo porrecte preces debeant exaudiri vel non. 
1.23.14 De statu. Notula, qua distinguitur, quid sit status et quid significare habetur secundum diversos effectus. 
1.23.15 Notula, qua describitur, quid sit donum et que sit differentia inter dona et quomodo a rebus donatis possit aliquis exordiri.

1.24 DE REVOCATIONIBUS

1.24.1 De subsidiis, qui prelatum revocare intendunt. 
1.24.2 De revocatione illius, qui nimium est in scolis moratus. 
1.24.3 De revocatione illius, qui reverti non curat ad studia litterarum et dicitur, quod in tempore senectutis addiscere non valebit. 
1.24.4 De uxore formosa, que revocat maritum litterarum studio insudantem. 
1.24.5 De aliquo amico, qui studenti consulit, quod revertatur ad uxorem, alioquin fiet, quod scire non vellet. 
1.24.6 De patre in paupertate ac senectute posito, qui filium revocare de regione longinque intendit. 
1.24.7 De matre, que simili modo filia revocare intendit. 
1.24.8 De filiis pauperibus, qui patrem revocare intendunt. 
1.24.9 De uxore, que cum filiis et filiabus maxima premittur egestate, unde maritum revocare intendit. 
1.24.10 De muliere, que amicum suum revocare intendit. 
1.24.11 Notula, qua doctrina datur, que sint cause, pro quibus absentes consueverunt facilius revocari, et qualiter hic titulus non indigeat responsivis.

1.25 DE CONSOLATIONIBUS

1.25.1 Quid sit consolatio. 
1.25.2 Quod quilibet potest copiosam materiam invenire super consolationibus defunctorum. 
1.25.3 Littere generales super consolationibus defunctorum. 
1.25.4 Littere consolationis ad patrem vel matrem pro morte filii. 
1.25.5 Littere consolationis ad patrem vel matrem pro morte filii. 
1.25.6 Littere consolationis pro morte filii ad illum, qui est in senecta et senio constitutus. 
1.25.7 Littere consolationis pro morte filii ad illum, qui filium suum prius optulerat ecclesie. 
1.25.8 Littere Beatricis filie olim marchionis Hestensis, in quibus lamentatur de morte patris. 
1.25.9 Responsive littere. 
1.25.10 Littere regine imperatoris Constantinopolitanis filie, qua miserabiliter suos casos deplorat. 
1.25.11. Littere consolationis, quas direxi comitisse Waldrade commatri mee post mortem viri sui Guidonis Guerre comitis palatini.
1.25.12 Quod non est tristibus in acerbitate doloris consolationis remedium exhibendum. 
1.25.13 Quod multi sancti viri super morte carorum flevisse leguntur et habuisse modum in fletu. 
1.25.14 Quod per immoderatam effusionem lacrimarum incipiant oculi caligare. 
1.25.15 Quod duplex afflictio perveniat illis, qui lacrimari non possunt. 
1.25.16 Quod nimium lacrimantibus et non valentibus lacrimari afflictio spiritus dominetur. 
1.25.17 De temperantia sapientium super morte carorum. 
1.25.18 Quod ante mitigationem doloris non sint reducende ad memoriam virtutes et probitates defuctorum. 
1.25.19 Quod humana conditio semper certificari desiderat de cunctis eventibus carorum, qui decedunt in patris vel provinciis alienis. 
1.25.20 Qui sint, qui non indigent consolatione. 
1.25.21 Quot modis mortis lacrime proveniant. 
1.25.22 Littere, quibus leprosus miseriam suam alicui amico suo revelat. 
1.25.23 Responsiva de consolatione. 
1.25.24 Notula doctrinalis ad variandum missivam et responsivam. 
1.25.25 Responsio, que potest generialiter fieri omnibus, qui de suis miseriis conqueruntur. 
1.25.26 De consolatione cecorum. 
1.25.27 De consolatione mutilatorum. 
1.25.28 Exordium generale de consolatione. 
1.25.29 Aliud de consimili materia. 
1.25.30 Tertium similiter de consimili materia. 
1.25.31 Quod iacture vel miserie sepe proveniunt occulto iudicio Dei. 
1.25.32 Quod Deus frequenter punit, ut probet. 
1.25.33 Quod tyranni frequenter puniunt homines permissione Dei. 
1.25.34 De argumento, quo probatur, quod homo non potest perdere aliqua temporalia in hoc mundo. 
1.25.35 Notula de materiis inveniendis.

1.26 DE CONSUETUDINIBUS PLANGENTIUM

1.26.1 Quod sit impossibile scire omnes consuetudines illorum, qui plangunt mortuos suos. 
1.26.2 De consuetudine, quam in plandendo mortuos Romani observant. 
1.26.3 De hiis, qui Romanos imitantur in planctu. 
1.26.4 De consuetudine Grecorum. 
1.26.5 De Calabritanis. 
1.26.6 De consuetudine Tuscorum. 
1.26.7 De consuetudine, quam in planctu habent Romanioli et Lombardi. 
1.26.8 De consuetudine Gallicorum. 
1.26.9 De Yspanis. 
1.26.10 Qualiter plangunt Anglici, Boemi, Poloni, Ruteni atque Sclavi. 
1.26.11 De consuetudine Ungarorum. 
1.26.12 De Sardis et Barbaris. 
1.26.13 Qualiter plangunt quidam Provinciales. 
1.26.14 De consuetudine quorundam Saracenorum. 
1.26.15 De felicitate sacerdotum et clericorum super planctu defunctorum.

1.27 DE CONSUETUDINIBUS SEPELIENTIUM

1.27.1 De consuetudinibus abluendi corpora mortuorum.
1.27.2 De corporibus, que balsamo vel aromatibus condiuntur aut preciosis unguntur unguentis vel humectantur cum aqua salita.
1.27.3 De illis, qui sepeliuntur officialibus insigniis adhornati.
1.27.4 De diversitate ponendi mortuos in sepulchris.
1.27.5 De consuetudinibus, que post sepuluturas defunctorum in quibusdam partibus observatur.
1.27.6 De diversis consuetudinibus exequiarum.
1.27.7 De fascinationibus, que fiunt de sepulturis et corporibus occisorum.
1.27.8 De tumulorum ornamentis.

Liber secundus de forma ecclesie Romane

2.1 DE PROMOTIONIBUS

2.1.1. Quomodo summus pontifex promotionem suam significat, et antecessoris sui decessum. 
2.1.2. Alie de consimili materia. 
2.1.3. De admonitione pape ad illum, qui est in imperatorem electus.

2.2 DE EXCOMMUNICATIONIBUS

2.2.1 Excommunicat papa imperatorem propter usurpationem. 
2.2.2 Excommunicat papa regem propter adulterium.

2.3 DE COMMISSIONIBUS

2.3.1 De electionibus. 
2.3.2 De restitutionibus. 
2.3.3 De decimis. 
2.3.4 De parochiis. 
2.3.5 De sepulturis. 
2.3.6 De matrimoniis. 
2.3.7 De usuris. 
2.3.8 De symonia. 
2.3.9 De possessionibus. 
2.3.10 De quibusdam generalitibus, que ponuntur in litteris commissionum.

2.4 DE BENEFICIIS ECCLESIASTICIS CONFERENDIS

2.4.1 De litteris rogatoriis. 
2.4.2 De litteris mandatoriis. 
2.4.3 De litteris preceptoris et comminatoriis. 
2.4.4 De litteris executoriis. 
2.4.5 De litteris preceptoriis et comminatoriis ac executoriis, quas papa pro suo nepote transmittit. 
2.4.6 De litteris, que fiunt pro annualibus prebendis.

2.5 DE COMMENDATIONIBUS, QUAS PAPA FACIT PRO SUIS DILECTIS

2.5.1 Littere, que fiunt pro illis, qui in legatione mittuntur. 
2.5.2 Littere, que fiunt contra episcopum, qui legatos minus honeste recipit. 
2.5.3 Commendat papa suum consanguineum aliquibus. 
2.5.4 De commendatione clerici, qui petiit commendari. 
2.5.5 De commendatione cursorum.

Liber tertius de forma litterarum, que valent summo pontifici destinari

3.1 DE LITTERIS, QUE PAPE MITTUNTUR CIRCA INITIUM PROMOTIONIS SUE

3.1.1 Responsiva imperatoris ad papam de promotione, qua sibi significit. 
3.1.2 Quando imperator per fama intelligit, quod aliquis fiat ad papatum promotus. 
3.1.3 Alia consimilis tenoris pro quolibet rege. 
3.1.4 Littere iocunditatis laudis et commendationis alicuius ecclesie ad papam promotum. 
3.1.5 Alia consimilis tenoris. 
3.1.6 Quomodo aliquis pape consanguineus asservat se de sua promotione letari.

3.2 DE COMMENDATIONIBUS INFERIORUM PERSONARUM AD PAPAM

3.2.1 Littere commendationis imperatoris ad papam. 
3.2.2 Notula, in qua doctrina datur, quomodo ipse littere valeant pro quibuslibet variari. 
3.2.3 Quomodo papa valeret easdem litteras variare. 
3.2.4 Quomodo subditi per variationem possint uti eisdem.. 
3.2.5 De illis, qui mittunt dona vel census aut reditos consuetos post commendationem factam.

3.3 DE PETITIONIBUS CONFIRMATIONUM

3.3.1 De imperatore electo, qui rogat, ut sua electio confirmetur. 
3.3.2 De rege, qui rogat, ut sua electio confirmetur. 
3.3.3 Ierosolimitani suffraganei significant, quomodo fuit patriarchalis electio celebrata, et confirmationem electionis petunt. 
3.3.4 Cantuariense capitulum confirmationem archiepiscopalis electionis et palium postulat consuetum. 
3.3.5 De litteris electi cum muneribus pape directis.

3.4 DE ELECTIONIBUS DISCORDITER FACTIS

3.4.1 De hiis, qui prius eligunt et plures sunt numero. 
3.4.2 De hiis, qui postmodum eligunt et maiores sunt sapientia et etate. 
3.4.3 De monachalibus, que postulant electionis confirmationem non obstante appellatione facta. 
3.4.4 De accusatione contra eligentes et electam.

3.5 DE SUPPLANTIS IN ELECTIONE

3.5.1 De Bonaguisa, qui in electione Bononienses canonicos supplantavit. 
3.5.2 De Maurino monacho, qui dedit opium electoribus. 
3.5.3 De preposito Ansatrino, qui per supplantationem in episcopum filium suum elegit. 
3.5.4 De monacha, que simpliciter elegit Mariam in abbatissam et dolosa Iuliana finxit se intellecti de Maria.

3.6 DE SUBLIMIBUS PERSONIS, QUE ROGANT PAPAM PRO SUIS DILECTIS

3.6.1 Rogat imperator et sui consanguinei electio confirmetur et cassetur altera. 
3.6.2 Littere comminationis contra illos, qui alium elegerunt et rogatur papa ab imperatore pro eodem. 
3.6.3 Rogat imperator papam pro aliquo archiepiscopo. 
3.6.4 Rogat rex Francie papam pro aliquo archiepiscopo. 
3.6.5 Rogat rex Anglie papam pro aliquo archiepiscopo.

3.7 DE HIIS, QUI ROGANT PRO UTILITATIBUS ECCLESIARUM PAPAM

3.7.1 De hiis, qui rogant pro servando statu ecclesie Capuane. 
3.7.2 De hiis, qui rogant pro monasterio Nonantulensi, quod esse dicitur dilapidatum propter multas electionum controversiis. 
3.7.3 De illis, qui pro cenobio Sancte Marie Magdalene pro controversia electionis. 
3.7.4 De Bononensibus, qui rogant pro ecclesie Sancte Marie de Reno, ut restitutatur sibi ecclesie Sancte Praxedis.

3.8 DE EXORDIIS GENERALIBUS AD PAPAM PRO ILLIS, QUI NON POSSUNT ALIBI IUSTITIAM INVENIRE

3.8.1 Exordium generale. 
3.8.2 Exordium generale. 
3.8.3 Exordium generale. 
3.8.4 Exordium generale.

3.9 DE HIIS, QUI PROTECTIONES IMPLORANT

3.9.1 Littere Tyronensis regis ad papam pro defensione Terre Sancte. 
3.9.2 Exordium alicuius regis ad papam pro sua et regni commendationem. 
3.9.3 Littere alicuius regis ad papam post coronationem. 
3.9.4 Mediolanum se pape commendat et suadet contra Phylipum . 
3.9.5 Responsiva regis, que restituit gratiam alicui ad rogamina pape, in fine regulariter variata.

3.10 DE NOVIS RUMORIBUS ET VICTORIIS INTIMANDIS

3.10.1 Significatur, quod orta est discordia per ambitione imperii. 
3.10.2 Intimat pape cardinalis sue legationis eventus. 
3.10.3 Quod aliquis non debet esse facilis ad recitandum novos rumores.

3.11 DE CONSULTATIONIBUS

3.11.1 Si puella in multi dolio baptizata debeat rebaptizari. 
3.11.2 Si clericus in duas hereses lapsus possit ad sacerdotium promoveri. 
3.11.3 Si infami et in criminoso electo propter infamiam debeat confirmatio denegari. 
3.11.4  Si tres medici, qui tribus mortis causam dedisse viderentur, possunt ad aliquos ordines ecclesiasticos promoveri.

3.12 DE RENUNCIATIONIBUS

3.12.1 De illis, qui propter senectutem et senium renuntiant dignitati. 
3.12.2 Alia de consimili materia. 
3.12.3 De illis, qui renuntiant propter morbum. 
3.12.4 De illis, qui renuntiant propter simoniam vel alia crimina. 
3.12.5 De illis, qui renuntiant propter mala, que fieri fecerunt. 
3.12.6 De illis, qui renuntiant, ex eo quod non possunt ecclesie iura tueri. 
3.12.7 De illis, qui renuntiant, ut habitus religiosis assumant. 
3.12.8 De illis, qui renuntiant propter guerram. 
3.12.9 De illis, qui renuntiant propter paupertatem.

3.13 DE ACCUSATIONIBUS LEGATORUM

3.13.1 De accusationibus legatorum et de vitiis legati. 
3.13.2 De consanguinitate. 
3.13.3 De consanguinorum matrimonio illicito. 
3.13.4 De simonia. 
3.13.5 De perditione et periurio. 
3.13.6 De homicidio. 
3.13.7 De homicidio furto et sacrilegio. 
3.13.8 De adulterio. 
3.13.9 De vana gloria. 
3.13.10 De fornicatione. 
3.13.11 De avaritia. 
3.13.12 De usuris. 
3.13.13 De celere sodomistico. 
3.13.14 De incestu. 
3.13.15 De dilapidatione. 
3.13.16 De incendiis predis et rapinis. 
3.13.17 De falsaris. 
3.13.18 De sophisticatione depositi.

3.14 DE EXCUSATIONIBUS

3.14.1 Excusatio cardinalis, qui fuit in legatione transmissus. 
3.14.2 Excusatur rex per aliquem suum fidelem. 
3.14.3 Excusatio illius, qui accusatur de simonia, bigamia et simili conditione. 
3.14.4 Excusatio illius, qui contra honorem pape dicebatur favere Phillipo. 
3.14.5 Excusatio artificiosa Aquilegensis patriarche ad papam. 
3.14.6 Excusatio generalis. 
3.14.7 Excusatio generalis. 
3.14.8 Excusatio generalis.

3.15 DE IMPEDIMENTIS EVIDENTIBUS

3.15.1 De egritudine. 
3.15.2 De senectute. 
3.15.3 De paupertate. 
3.15.4 De timore. 
3.15.5 De difficultate itineris. 
3.15.6 De guerra. 
3.15.7 De brevitate. 
3.15.8 De paucitate. 
3.15.9 De multitudo. 
3.15.10 De aeris intemperie. 
3.15.11 De calore. 
3.15.12 De frigore. 
3.15.13 De transitu maris. 
3.15.14 De igne. 
3.15.15 De aquarum inundatione. 
3.15.16 De fragilitate sexus. 
3.15.17 De conditione. 
3.15.18 De statuto. 
3.15.19 De edicto.

3.16 DE OPPRESSIONIBUS ET GRAVAMINIBUS

3.16.1 De oppressionibus ecclesie Ravennatis. 
3.16.2 De clericis, qui exulant propter collectas impositas. 
3.16.3 De laicis, qui per interdictum vel excommunicationem se dicunt esse gravatos. 
3.16.4 Alie de tenore consimili. 
3.16.5 Alie de tenore consimili et fit conquestio, quod salutatio denegatur. 
3.16.6 Alie de tenore consimili et fit mentio de variatione salutationis. 
3.16.7 De illis, qui privantur officio. 
3.16.8 De illis, qui privantur beneficio. 
3.16.9 De illis, qui privantur utroque. 
3.16.10 De illis, quibus decime auferuntur. 
3.16.11 De illis, qui decimas de suis laboribus et novalibus dare compelluntur. 
3.16.12 De Claravellensium conquestione, qui dare decimas compelluntur. 
3.16.13 De illis, quibus sepulture vel parrochie subtrahuntur. 
3.16.14 De illis, qui usurorum exactionibus pergravantur. 
3.16.15 De mulieribus, que a viris absque iudicio ecclesie reliquuntur. 
3.16.16 De universitate scolarium, que cum a cardinali semel gravaretur, domino pape suum gravamen intimavit.

3.17 DE RESPONSIONIBUS IUDICUM DELEGATORUM

3.17.1 De illis, qui respondent antequam causa commissa terminetur, pro eo quod litigantes desistunt. 
3.17.2 De illis, qui deferunt appellationi, cum in commissionibus non fit mentio de appellatione. 
3.17.3 De illis, qui deferunt appellationi, cum super accessorio appellatur. 
3.17.4 De illis, qui non deferunt appellationi, cum super accessorio appellatur. 
3.17.5 De duobus iudicibus, quorum unus suspectus habetur, unde non fit in causa processus. 
3.17.6 De duobus iudicibus, quorum unus moritur ante litis contestationem. 
3.17.7 De iudicibus, quibus non sit iniunctum, ut sententiam ferant, sed allegationes et attestationes tenentur summo pontifici destinare. 
3.17.8 De inceptionibus pro simplicibus dictatoribus.

3.18 DE SENTENTIIS DATIS

3.18.1 De illis, qui ferunt sententiam in contumaces. 
3.18.2 De illis, qui post litis contestationem, post allegationes et examinationes attestationum non recipiendo exceptiones neque deferendo, appellatori sententiam proferunt finitivam.

3.19 DE CRIMINIBUS ABORRENDIS

3.19.1 De illo, qui uxorem pregnantem interfecit. 
3.19.2 De illo, qui in servitio domini sui multa vitia perpetravit. 
3.19.3 De illo, qui filium suum causa correctionis occidit. 
3.19.4 De illo, qui patrem instigante diabolo interfecit.. 
3.19.5 De illo, qui matrem verberavit. 
3.19.6 De illo, qui fratrem carnalem interfecit. 
3.19.7 De illo, qui causa ebrietatis in die sancta Veneris carnes comedit. 
3.19.8 De monacho, qui strangulavit abbatem et interfecit monachum dormientem. 
3.19.9 De monacho, qui toxicavit abbatem. 
3.19.10 De Samno monacho et innumerabilibus inquititatibus eius. 
3.19.11 De plebano, qui virum cuius uxorem cognoverat exoculavit. 
3.19.12 De sacerdote, qui execrabilia facinora perpetravit. 
3.19.13 De illo, qui presbyterum interfecit super altare. 
3.19.14 De illo, qui violentas manus iniecit in clericum. 
3.19.15 De illo, qui sodomiticum facinus perpetravit. 
3.19.16 De illo, qui cognovit diversa genera bestiarum. 
3.19.17 De monacha, que cum monacho aufugit. 
3.19.18 De muliere, que post adulterium accepit habitum monachalem et iterum commisit incestum. 
3.19.19 De muliere, que de cella exivit et cum sacerdote aufugit. 
3.19.20 De muliere, que corpus lenocinio proscripsit. 
3.19.21 De muliere, que virum suum pro quodam adultero toxicavit. 
3.19.22 De muliere, que virum suum causa cuiusdam adulteri interfecit.

3.20 DE PETITIONIBUS

3.20.1 Quid sit petitio. 
3.20.2 Unde dicatur. 
3.20.3 Quare per tertiam personam fiat petitio. 
3.20.4 De electionibus. 
3.20.5 De restitutionibus. 
3.20.6 De decimis et primiciis. 
3.20.7 De parrochiis. 
3.20.8 De sepulturis. 
3.20.9 De matrimoniis. 
3.20.10 De usuris. 
3.20.11 De simonia. 
3.20.12 De possessionibus. 
3.20.13 De litteris rogatoriis impedimentis. 
3.20.14 De litteris mandatoriis. 
3.20.15 De litteris preceptoriis. 
3.20.16 De litteris executoriis. 
3.20.17 De illis, qui petunt prebendam vacantem. 
3.20.18 De illis, qui petunt prebenda, que vacabit. 
3.20.19 De illis, qui conqueruntur, quod non habuerunt prebendam vacantem. 
3.20.20 De prebendis annualibus. 
3.20.21 De illis, qui petunt confirmationem electionis. 
3.20.22 De illis, qui petunt renovationem privilegiorum. 
3.20.23 De illis, qui petunt confirmationem sententie. 
3.20.24 De illis, qui petunt commendari principibus. 
3.20.25 De illis, qui petunt a vinculo excommunicationis exsolvi. 
3.20.26 De illis, qui petunt auctoritatem corrigendi subditos nullius appellatione obstante. 
3.20.27 De illis, qui petunt licentia transfretandi. 
3.20.28 De illis, qui petunt litteras remissionis pro hedificandis pontibus. 
3.20.29 De illis, qui fuerunt capti a Sarracenis et petunt litteris remissionis. 
3.20.30 De illis, qui petunt litteras remissionis pro ecclesiis combustis. 
3.20.31 De illis, qui vergunt ad inopiam et petunt litteris remissionis. 
3.20.32 De manumissis, qui petunt litteras remissionis. 
3.20.33 De leprosis, qui petunt litteras remissionis. 
3.20.34 De canonicis regularibus, qui licentia implorant accipiendi habitum monachalem. 
3.20.35 De monacho fugitivo, qui petit, ut in monasterio recipiatur. 
3.20.36 De monacha, que cum sacerdote aufugit et nunc petit incarcerari. 
3.20.37 De uxore leprosi, qui petit habitum monachalem. 
3.20.38 De muliere, que a viro suo petit propter heresim separari. 
3.20.39 De muliere, que propter paupertatem membri virilis petit a viro suo separari. 
3.20.40 De muliere, que propter consanguinitatem petit separari a viro. 
3.20.41 De muliere, que repetit virum qui accepit habitum monachalem. 
3.20.42 De muliere, cuius vir captus fuit a Sarracenis et de ipsius vita dubitatur, unde ipsa petit nubere. 
3.20.43 Petitio Boncompagni pro libertate scolarium. 
3.20.44 De permixto genere hominum, qui in curia Romana petitiones componunt. 
3.20.45 De septem principalibus causis, pro quibus petitiones non admittuntur.

Liber quartus de litteris imperatorum et regum atque reginarum, et de missivis atque responsivis, que possunt fieri ab inferioribus ad eos

4.1 DE SUBLIMIBUS PERSONIS, QUE SIBI INVICEM IOCUNDA INTIMANT

4.1.1 De litteris, quibus Romanorum rex suam generaliter significat promotionem. 
4.1.2 De responsiva generali. 
4.1.3 Variatio regularis. 
4.1.4 De captatione benivolentie imperatoris ad regem. 
4.1.5 De responsiva regis. 
4.1.6 De rege, qui vult filio alterius regis filiam suam tradere in uxorem. 
4.1.7 De responsiva regis. 
4.1.8 De captatione benivolentie regine ad imperatorem. 
4.1.9 De responsiva, in qua est iocunda transumptio. 
4.1.10 De litteris, que fiunt pro imperatore vel rege ad convocandam curiam generalem. 
4.1.11 Littere, quibus imperatrix imperatorem revocare intendit. 
4.1.12 De responsione, qua reverti promittat.

4.2 DE VICTORIIS INTIMANDIS

4.2.1 Rex Francie significat regi Aragonie victoriam, quam habuit de rege Anglie. 
4.2.2 Responsio. 
4.2.3 Comes Flandrensis, dux Venetiarum et marchio Montisferrati significant regibus et populis Christianis, quod urbis Constantinopolitana capta est a Latinis. 
4.2.4 Rex Blacorum significat eisdem, quod cepit Constantinopolitanum imperatorem, et mala, que Latinis intulit et inferre minatur. 
4.2.5 Significat rex Castelle victoriam, quam habuit de Miramominin. 
4.2.6 Invectiva1 Phylipi contra Ottonem. 
4.2.7 Responsiva Ottonis contra Philippum.

4.3 DE ROGAMINIBUS, QUE PORRIGUNT IMPERATORES ET REGES INFERIORIBUS, ET DE RESPONSIONIBUS INFERIORUM

4.3.1 Quando imperator vel rex rogat prelatum vel subditum, ut sua debeat negotia protractare. 
4.3.2 Responsiva prelati seu subditi. 
4.3.3 Rogat imperator aliquam cardinalem, ut Maguntino archiepiscopo exhibeat consilium et favorem. 
4.3.4 Responsiva cardinalis. 
4.3.5 Rogat imperator cardinalem, ut sibi novos rumores et occulta pape negotia significat. 
4.3.6 Responsiva cardinalis. 
4.3.7 Rogat rex aliquem archiepiscopum, ut cuidam suo clerico debeat assignare prebendam. 
4.3.8 Responsiva archiepiscopi, quod facere non potest. 
4.3.9 Littere indignationis et cominationis contra eundem archiepiscopum. 
4.3.10 Responsiva archiepiscopi cum timore.

4.4 DE MAGNIS CORONATORUM NEGOTIIS INTER SE ET AD INFERIORES ET DE INFERIORIBUS AD EOSDEM PRO GRAVAMINIBUS ILLATIS

4.4.1 Rogat et supplicat rex Tironensis imperatori, ut Terre Sancte succurrere dignetur, sibi regni gravamina per ordinem intimando. 
4.4.2 Responsiva imperatoris. 
4.4.3 Rex Castellanus rogat imperatorem, ut non debeat prebere iuvamen regi Navarre, qui Miramominin fidelitatem iuravit. 
4.4.4 Responsiva imperatoris. 
4.4.5 Precipit imperator duci Austrie, ut veniat respondere paratus de offensis, quas intulit duci Carinthye. 
4.4.6 Responsiva ducis Austrie. 
4.4.7 Significat dux Austrie imperatori, quod quando erat in servitio eius, dux Carinthye cum duce Bavarie eum offendit. Unde rogat, ut puniatur. 
4.4.8 Precipit imperator illis ducibus, ut satisfaciant illi duci de iniuriis et damnis. 
4.4.9 Querit dux Austrie suffragium ab imperatore contra regem Ungarie. 
4.4.10 Precipit imperator principibus Alamanie, ut succurrant duci Austrie. 
4.4.11 Conqueritur Salzebrugensis archiepiscopus imperatori de duce Austrie. 
4.4.12 Precipit imperator duci Austrie, ut archiepiscopo subtracta restituat, et sibi fidelitatem iuret. 
4.4.13 Conqueritur abbas abbatie regalis cum capitulo suo de comite qui contra rationem aggravat eos. 
4.4.14 Mittit imperator litteras comminationis. 
4.4.15 Excusat se comes, et dicit se probaturum quod abbas et monachi fuere mentiti. 
4.4.16 Supplicant moniales imperatori, ut earum debeat privilegium renovare, et districtius uiris secularibus inhibere, ne ipsas molestare presumant. 
4.4.17 Supplicat Cremona imperatori, ut sibi Cremam restituere dignetur. 
4.4.18 Significat Cremonibus imperator, quod Mediolanensibus precipit, ut Cremam sibi restituant. 
4.4.19 Precipit imperator Mediolanensibus, ut Cremam restituant. 
4.4.20 Significant Mediolanenses imperatori, quod de precepto illo plurimum amirantur. 
4.4.21 Significat imperator Mediolanensibus, quod ad importabilem Cremonensium instantiam scripsit, sed ipsi teneant. 
4.4.22 Conquerentur Ymolenses imperatori, quod Bononienses et Faventini sibi dentinent comitatum. 
4.4.23 Precipit imperator Bononiensibus et Faventini, ut Imolensibus restituant comitatum. 
4.4.24 Excusant se imperatori Bononienses et Faventini, sicut illi quidem precepto non curant. 
4.4.25 Conqueritur frater de fratre, quod sibi denegat portionem hereditatis paterne. 
4.4.26 Iubet imperator, quod aut cum eo amicabiliter conveniat aut respondeat sibi coram eo. 
4.4.27 Conqueritur quidam comites imperatori de comte .I., qui eis tria castella detinet violenter. 
4.4.28 Committit causam imperator marchioni .B. et comiti de .X. 
4.4.29 Respondent isti imperatori, significantes quoniam sententiam protulerunt. 
4.4.30 Dictant isti sententiam hoc modo cum variatione.

4.5 DE PRINCIPALIBUS NEGOTIIS IMPERII CUM CIVITATIBUS YTALIE

4.5.1 Significat imperator, quod in Ytaliam dirigit archiepiscopum Maguntinum tamquam presidem principalem. 
4.5.2 Significant imperatori Ytalici, quia volunt quod Maguntinus debeat eis pacta servare. 
4.5.3 Invectiva imperatoris contra Ytalicos. 
4.5.4 Responsiva Ytalicorum. 
4.5.5 Invectiva imperatoris contra Mediolanum. 
4.5.6 Responsiva Mediolanensium. 
4.5.7 Invectiva imperatoris contra Florentinos. 
4.5.8 Responsiva Florentinorum. 
4.5.9 Significant imperatori Pisani excessus Ytalicorum, et contra plurimos invehuntur. Unde supplicant, ut venire non tardet. 
4.5.10 Respondet imperator Pisanis et dicit, quod subiugato rege Dacie veniet.

4.6 DE STATUTIS IMPERIALIBUS

4.6.1 Exordium generale ad novas leges constituendas. 
4.6.2 De statuto contra illos, qui nolunt imperio fidelitatem iurare. 
4.6.3 De statuto contra milites, qui preliantur in torneamentis. 
4.6.4 De statuto contra latrunculos et raptores. 
4.6.5 De statuto contra leprosos. 
4.6.6 De statutos contra zaratores et fautores eorum. 
4.6.7 De statuto contra doctores, qui scolares appreciantur. 
4.6.8 De statuto contra monachos et clericos, qui alterant indumento. 
4.6.9 De statuto contra illos, qui assument habitum muliebrum. 
4.6.10 De statuto contra cursales atque pirratas. 
4.6.11 De statuto contra lenones et rufianos. 
4.6.12 De statuto contra meretricem, que scienter cum leproso coivit. 
4.6.13 Notula, qua doctrina datur, quomodo petitiones imperatori et regibus porriguntur.

4.7 DE CONSULTACIONIBUS ET RESPONSIVIS

4.7.1 Interrogant custodes carcerum usurpatorem, quid facere debeant de captivis. 
4.7.2 De responsiva imperatoris. 
4.7.3 Si sacrilegus debet evadere penam propter locum sacrum, ad quem confugit. 
4.7.4 De responsiva imperatoris. 
4.7.5 Si debitor tenetur vendere liberum filium suum ad instantiam creditorum. 
4.7.6 Reponsiva imperatoris.

Liber quintus de prelatis et subditis et negotiis ecclesiasticis

5.1 DE LITTERIS, QUE MITTUNTUR ELECTIS, ET DE RESPONSIONIBUS ELECTORUM

5.1.1 Suffranganei Ierosolimitanum et capitulum litteras suo electo transmittunt. 
5.1.2 Responsiva electi electioni consentientis. 
5.1.3 Quidam amicus electi mittat sibi litteras et munera. 
5.1.4 Responsiva electi. 
5.1.5 Aliquis amicus Constantinopolitani electi tales sibi litteras direxit. 
5.1.6 Responsiva electi. 
5.1.7 Littere Aquilensis capituli ad patriarcham electum. 
5.1.8 Responsiva electi electioni consentientis. 
5.1.9 Littere Tolletani capituli ad archiepiscopum electum. 
5.1.10 Responsiva electi electioni consentientis. 
5.1.11 Littere alicuius amici vel aliquorum ad archiepiscopum electum, in quibus fit interpretatio nominis archiepiscopi. 
5.1.12 Responsiva electi. 
5.1.13 Littere capituli Remensis ad abbatem Claravalensem, qui est in archiepiscopum electus. 
5.1.14 Responsiva electi electioni renuntiantis. 
5.1.15 Littere iterum capituli Remensis ad eundem. 
5.1.16 Responsiva electi contradicentis. 
5.1.17 Littere alicuius vel aliquorum ad cardinalem electum. 
5.1.18 Responsio cardinalis. 
5.1.19 Littere Lucensis capituli ad suum electum. 
5.1.20 Responsiva electi elecioni consentiendis. 
5.1.21 Littere alicuius, qui diligit Novariensem electum. 
5.1.22 Responsiva electi. 
5.1.23 Littere, quas direxi ad cancellarium electum. 
5.1.24 Littere, quas direxi ad cardinalem Gualam. 
5.1.25 Responsiva cardinalis. 
5.1.26 Littere, quas direxi magistro Iacobo theologo Veronensi electo. 
5.1.27 Littere capituli ad illum, qui est in episcopum electus, postquam alius propter senectutem renuntiavit. 
5.1.28 Responsiva electi electioni consentientis. 
5.1.29 Littere illius, qui per senectutem renuntiavit ad eundem electum. 
5.1.30 Responsiva electioni consentientis. 
5.1.31 Littere capituli Comaclensis ad suum electum. 
5.1.32 Responsiva electi super electionem deliberare nolentis. 
5.1.33 Requirit amicum suum Comaclensis electus. 
5.1.34 Suadet sibi amicus, ut recipiat dignitatem. 
5.1.35 Consentit electioni electus. 
5.1.36 Suadet sibi alius, ut electioni renuntiet. 
5.1.37 Deridet eum tertius, si electionem recepit. 
5.1.38 Littere capituli monachorum, qui abbatem de aliquo capitulo elegerunt. 
5.1.39 Responsiva capituli concedentis electum. 
5.1.40 Littere responsiva, que denegatur electus. 
5.1.41 Littere capituli divitum monachorum, qui eligunt abbatem pauperis abbatie. 
5.1.42 Responsiva electi consentientis et per modicam variationem in eadem renuntiare docetur. 
5.1.43 Littere capituli regularium canonicorum ad illum, quem eligunt. 
5.1.44 Responsiva electi consentientis. 
5.1.45 Littere responsiva electi renuntiantis. 
5.1.46 Notula doctrinalis pro variationibus.

5.2 DE INTERPRETATIONIBUS QUORUNDAM OFFICIALIUM NOMINUM

5.2.1 Notula, que datur pro variandi doctrina. 
5.2.2 De abbate. 
5.2.3 De decano. 
5.2.4 De archidiacono. 
5.2.5 De archipresbytero. 
5.2.6 De preposito. 
5.2.7 De primicerio. 
5.2.8 De thesarario. 
5.2.9 De magistro scolarum. 
5.2.10 De priore. 
5.2.11 De plebano. 
5.2.12 De canonico. 
5.2.13 De custode. 
5.2.14 De sacrista. 
5.2.15 De capellano. 
5.2.16 Notula pro variationibus. 
5.2.17 Responsiva consentire volentis. 
5.2.18 Responsiva renunciatis.

5.3 DE LITTERIS, QUE MITTUNTUR ELECTIS HOSPITALIUM ET ILLARUM DOMORUM, IN QUIBUS LAICI CONSUEVERUNT PREESSE

5.3.1 Littere hospitaliorum Ierosolimitarum ad suum electum. 
5.3.2 Littere Templariorum ad suum electum. 
5.3.3 Littere generales, pro quibuslibet Hospitalariis cruciferis et operariis ecclesiarum et pontium ad suos electos. 
5.3.4 Littere infectorum ad suum electum. 
5.3.5 Littere generales pro suis nepotibus universis consanguineis et specialibus amicis, qui de promotione alicuius vel aliquorum se valde congaudere scitentur, regulariter variate. 
5.3.6 Responsiva generalis regulariter variata.

5.4 DE LITTERIS, QUE FIUNT PRO ILLIS, QUI IN DISCORDIA ELIGUNTUR

5.4.1 Pars capituli Maideburgensis intimat suo electo, qualiter eum in episcopum elegitur. 
5.4.2 Respondet electus, quod non vult consentire parti. 
5.4.3 Pars predicta iterum suadet, ut recipiat. 
5.4.4 Responsiva electi acquiescere volentis. 
5.4.5 Rogat electus quendam cardinalem, ut sua negotia debeat pertractare. 
5.4.6 Responsiva cardinalis. 
5.4.7 Nuntius electi significat sibi fraudem cardinalis. 
5.4.8 Nuntius alterius electi significat ei, quod lata est sententia contra suum adversarium. 
5.4.9 Rogat Panormitanus electus quendam cardinalis, ut suam electionem faciat confirmari. 
5.4.10 Responsiva cardinalis. 
5.4.11 Pars capituli Cluniacensis intimat suo electo, qualiter alia pars alterum eligerit, unde studeat se per amicos iuvare. 
5.4.12 Responsiva electi. 
5.4.13 Littere electi ad cancellarium regis. 
5.4.14 Responsiva cancellarii. 
5.4.15 Littere partis eiusdem ad electum. 
5.4.16 Littere partis, que Margaritam elegit in abbatissam ad episcopum, cuius est cenobium. 
5.4.17 Responsiva episcopi cum indignatione. 
5.4.18 Littere eiusdem partis ad episcopum. 
5.4.19 Responsiva episcopi cum cavilatione. 
5.4.20 Littere camerarii episcopi ad eandem partem. 
5.4.21 Responsiva eiusdem partis. 
5.4.22 Precipit episcopus utrique parti, ut Margaritam teneant pro abbatissa.

5.5 DE ILLIS, QUI VOLUNT COMMITTERE SYMONIAM, ET DE ILLIS, QUI VOLUNT ET NOLUNT CONSENTIRE

5.5.1 Littere monachi volentis committere symoniam. 
5.5.2 Responsiva probi monachi retinentis. 
5.5.3 Littere persuasionis eiusdem ad eundem. 
5.5.4 Responsiva probi monachi recusantis. 
5.5.5 Reprehendit probum monachum ille, qui vult committere symoniam. 
5.5.6 Responsiva probi monachi, qui dicit hoc esse vera et multo plura, tamen in simonia non vult peccare. 
5.5.7 Littere eiusdem ad eundem et dicit ex alii dignitatem illam acquiret. 
5.5.8 Littere volentis committere simoniam ad alium. 
5.5.9 Responsiva consentientis simonie. 
5.5.10 Littere iterum eiusdem ad eundem. 
5.5.11 Responsiva consentientis simonie.

5.6 DE SUASIONIBUS ET DISSUASIONIBUS ELIGENDORUM

5.6.1 Quidam rogant amicos, ut sibi consulant, quem de duobus vel tribus eligere debeant. 
5.6.2 De primo dissuadetur propter pusillanimitatem, de secundo propter prodigalitatem, de tertio consulitur propter virtutes, scientiam litterarum, et nobilitatem. 
5.6.3 Interrogant quidam cuiusmodi conversationis sit ille, quem volunt eligere in abbatem. 
5.6.4 Respondetur, quod religiosus est litteratus et honestus. 
5.6.5 Responsive in contrarium. 
5.6.6 De suasione, ut talis in archidiaconum eligatur propter scientiam et virtutes. 
5.6.7 De suasione in contrarium. 
5.6.8 De suasione, ut talis in prepositum eligatur. 
5.6.9 De suasione in contrarium. 
5.6.10 De suasione, ut talis in thesaurum eligatur. 
5.6.11 De suasione in contrarium. 
5.6.12 De suasione, ut aliquis in archipresbyterum eligatur. 
5.6.13 De suasione in contrarium. 
5.6.14 De suasione, ut talis in plebanum eligatur. 
5.6.15 De suasione in contrarium. 
5.6.16 De suasione, ut aliquis in priorem eligatur. 
5.6.17 De suasione in contrarium. 
5.6.18 De suasione, ut talis in prepositum eligatur. 
5.6.19 De dissuasione propter morbum.
5.6.20 De suasione, ut aliquis propter potentiam in canonicum eligatur. 
5.6.21 De dissuasione propter superbiam. 
5.6.22 De suasione, ut aliquis ignobilis in canonicum eligatur. 
5.6.23 De dissuasione in contrarium. 
5.6.24 De suasione, ut aliquis in capellanum eligatur. 
5.6.25 De dissuasione. 
5.6.26 De suasione aut alique in abbatissam eligatur. 
5.6.27 De dissuasione. 
5.6.28 De suasione, ut aliquis in magistrum hospitalis eligatur. 
5.6.29 De dissuasione. 
5.6.30 De suasione, ut aliquis in magistrum Hospitalis eligatur propter iuventutem. 
5.6.31 De dissuasione propter iuventutem. 
5.6.32 De suasione, ut aliquis eligatur propter senectutem. 
5.6.33 De dissuasione propter senectutem. 
5.6.34 De suasione, ut aliquis in operarium eligatur. 
5.6.35 De dissuasione. 
5.6.36 Quomodo petant remunerationem illi, qui promotis ante promotionem optima servitia contulerunt. 
5.6.37 Responsiva cum excusatione cavillosa. 
5.6.38 Quod hii falliuntur, qui arbitrantur et sperant, quod promoti debeant eos pre ceteris diligere propter grata servitia, que sibi necessitatis tempore contulerunt. 
5.6.39 Quod tres sint cause, quibus illos odiunt et spernunt, qui ad eorum promotionem dederunt omnem operam et favorem. 
5.6.40 De verissimilibus excusationibus promotorum.

5.7 DE ILLIS PROMOTIS, QUI POSTULANT SUBVENIENTIAM PERSONARUM VEL RERUM

5.7.1 De electo, qui rogat aliquem specialem amicum, ut sibi consulat de aliquo capellano et subveniat in pontificalibus indumentis. 
5.7.2 Responsiva volentis postulata complere. 
5.7.3 Epistola generalis pro illis, qui suffragia expetunt aliquorum cum variatione regulari. 
5.7.4 Responsiva generalis cum variatione regulari.

5.8 DE ORDINATIONIBUS

5.8.1 De episcopo, qui negotiorum honere pergravatus, unde rogat alium episcopum, quod suos debeat clericos ordinare. 
5.8.2 De episcopo, qui est infirmus, unde rogat alium episcopum, quod suos debeat clericos ordinare. 
5.8.3 De episcopo, qui propter senectutem divina celebrare non potest, unde rogat alium episcopum, ut in ordinatione suppleat ipsius defectum. 
5.8.4 De episcopo, qui mittitur in legationem, unde rogat alium episcopum, quod in ordinatione suppleat vicem ipsius. 
5.8.5 De episcopo, qui vocatur ab imperatore, unde rogat alium episcopum, ut tam in ordinatione quam in conficiendo crismate suppleat vicem ipsius. 
5.8.6 De episcopo, qui rogat alium, ut neminem de suo episcopatu absque suis litteris debeat ordinare. 
5.8.7 De metropolitano, qui suffraganeo suo precipit, ut .Io. diaconum debeat ad sacerdotum promovere. 
5.8.8 De monachis, canonicis regularibus, Hospitalariis et Templariis, qui per speciale privilegium sunt exempti. Unde rogant aliquem episcopum, ut illos, qui sibi ex eorum parte fuerint presentati, ordineat. 
5.8.9 De archidiacono et canonicis alicuis matricis ecclesie, qui rogant aliquem episcopum, quod sui episcopatus clericos ordinare velit, ex eo quod sedes episcopalis vacat. 
5.8.10 De electo, qui rogat aliquem episcopum, ut duos subdiaconos ad diaconatum et tres diaconos ad sacerdotum promoveat. 
5.8.11 De aliquo magno prelato vel principe, qui rogat episcopum, quod quendam suum consanguineum promoveat ad ordinem clericalem. 
5.8.12 De episcopo, qui rogat alium episcopum, ne .B. virum malitiosum et falsarium debeat ordinare. 
5.8.13 De episcopo, qui rogat alium episcopum, ne .P. diaconum debeat ad sacerdotum promovere, quia latro est et homicida. 
5.8.14 Notula, in qua dicitur, quare in hoc titulo non sint necessarie remissive.

5.9 DE ORDINANDIS

5.9.1 Littere, quibus iubetur subditis, quod ordines recipiant, prout eis fuerit a suis prelatis iniunctum. 
5.9.2 Littere contra archidiaconum, qui non vult ad diaconatus ordinem promoveri. 
5.9.3 Notula doctrinalis de variatione officialium nominum. 
5.9.4 De reprehensione senis, qui non vult recipere ordinem sacerdotalem. 
5.9.5 De reprehensione viri litterati, qui sacros ordines recipere dedignatur. 
5.9.6 De reprehensione nobilis, qui sacros ordines recipere dedignatur. 
5.9.7 De reprehensione divitis, qui sacros ordines recipere dedignatur. 
5.9.8 Notula, qua ratio datur, quare huiusmodi littere non indigant responsivis.

5.10 DE ELYMOSINIS CONFERENDIS

5.10.1 De litteris pro elymosinis conferendis. 
5.10.2 Notula pro documento variandi. 
5.10.3 De aliis litteris pro elymosinis conferendis. 
5.10.4 Notula pro documento variandi. 
5.10.5 Notula de positione nominum sanctorum, cum certa remissio ponitur in litteris. 
5.10.6 Exordium generale pro elymosinis conferendis. 
5.10.7 Aliud exordium generale pro elymosinis conferendis cum variatione. 
5.10.8 Narratio specialis pro fratribus Hospitalariis. 
5.10.9 Narratio specialis pro Templariis. 
5.10.10 De litteris, que fiunt pro heremitis, ut eis elymosine conferantur vel dirigantur. 
5.10.11 De litteris, que fiunt pro ecclesiis dirutis aut vetustate consumptis. 
5.10.12 De litteris, que fiunt pro ecclesiis combustis. 
5.10.13 Littere, quas mandant illi, qui sunt de ecclesiis combustis in fine regulariter variate. 
5.10.14 De litteris, que fiunt pro ecclesiis, qui vergunt ad inopiam propter guerram. 
5.10.15 De litteris, que fiunt pro illis Hospitalariis, qui morantur in alpibus vel circa mare. 
5.10.16 De litteris, que fiunt pro illo, qui dimisit seculum et hedificat pontem. 
5.10.17 De litteris, que fiunt pro illo, qui edificat pontem ecclesiam et hospitale.. 
5.10.18 De litteris, que fiunt pro operario alicuius ecclesie pontis vel strate. 
5.10.19 De litteris, que fiunt propter paupere scolari, qui vult addiscere. 
5.10.20 De litteris, que fiunt pro illo, qui fuit a Sarracenis incaptivi detentus. 
5.10.21 Littere pro servo, qui fuit manumissus vel pro ancillo. 
5.10.22 De litteris, que fiunt pro illo, qui vergit ad inopiam propter guerram. 
5.10.23 De litteris, que fiunt pro illo, qui vergit ad inopiam propter infirmitatem. 
5.10.24 De litteris, que fiunt specialiter pro infectis. 
5.10.25 De litteris, que fiunt pro illo, qui fuit a piratis latronibus spoliatus. 
5.10.26 De litteris, que fiunt pro illo, qui fuit Sarracenus vel Iudeus et est ad fidem conversus. 
5.10.27 De litteris, que fiunt pro meritrice, que ad penitentiam est conversa et maritum recepit. 
5.10.28 Opinio Boncompagni de restrictione unius exordii in Lateranensi concilio celebrata.
5.10.29 Notula generalis de modo remissionum, que a pontificibus in huiusmodo epistolis ponuntur et domibus religiosorum, qui pro se dirigunt litteras.

5.11 DE ILLIS, QUI MITTUNTUR IN PEREGRINATIONEM PROPTER ABORRENDA CRIMINA

5.11.1 De litteris, qui dantur hiis, qui fratres carnales occiderunt. 
5.11.2 De litteris, qui dantur illis, qui compatres aut soceros aut consanguineos occiderunt. 
5.11.3 De litteris, qui dantur hiis, qui genitores occiderunt. 
5.11.4 De litteris, qui dantur pro patribus, qui filios causa correctionis vel alio casu occiderunt. 
5.11.5 De litteris, qui dantur illis, qui multa crimina commiserant. 
5.11.6 De litteris, que fiunt pro illis, qui pro suis abolendis criminibus volunt apostolorum limina visitare. 
5.11.7 De litteris, que fiunt pro illis, qui votum emittunt in egritudine. 
5.11.8 De litteris, que fiunt pro meretricibus, que accepta penitentia volunt peregre proficisci. 
5.11.9 Notula doctrinalis.

5.12 DE SACERDOTIBUS CLERICIS ET MONACHIS, QUI LICENCIANTUR AB EPISCOPIS VEL MAGNIS PRELATIS CUM LITTERIS TESTIMONIALIBUS

5.12.1 De litteris, que conferuntur sacerdotibus, qui propter guerras provinciarum exulare coguntur, in fine variatio. 
5.12.2 De litteris, que conferuntur sacerdotibus vel clericis, qui locum sponte mutare peroptant, in fine variatio. 
5.12.3 De litteris, que conferuntur sacerdotibus vel illis, qui sunt in sacris ordinibus constituti et esse volunt in scolis. 
5.12.4 Ut possit aliquis sacerdos vel clericus de licentia et cum testimonio sui episcopi celebrare divina. 
5.12.5 De litteris, que dantur sacerdotibus vel clericis, qui hodium propter infamiam adulterii seu fornicationis incurrunt, in fine variatio. 
5.12.6 De litteris, que dantur monachis, qui numquam possunt in suis claustris pacifice commorari. 
5.12.7 Notula doctrinalis.

5.13 DE ILLIS, QUI NOLUNT IRE PEREGRE

5.13.1 De illo, qui emisit votum in egritudine, quod limina beati Iacobi visitaret, unde petit licentiam a maiori. 
5.13.2 De illo, qui vovit in periculo maris et licentiam eundi petit. 
5.13.3 De illo, qui visionem accepit, quod apostolorum debeat limina visitare vel transfretare, unde petit licentiam. 
5.13.4 Responsio, qua sub conditione licentia datur prelato. 
5.13.5 De licentia generali. 
5.13.6 Littere, quibus aliquis prelatus alicui domino vel amico suam commendat ecclesiam usque ad suum regressum, cum variatione. 
5.13.7 Notula, qua doctrina datur, a quibus possit eundi licentia exhiberi.

5.14 DE IUSSIONIBUS PONTIFICUM AD INFERIORES PRO CONSORTIIS MULIERUM

5.14.1 Littere generales, quibus iubetur sacerdotibus et clericis, quod mulieres aliquas secrete retinere non presumant. 
5.14.2 Littere, quibus iubetur sacerdotibus et clericis, ne secrete retinere mulieres presumant, quibus fecisse iuramenta dicuntur, in fine regulariter variate. 
5.14.3 Excusatio illorum, qui dicunt illas mulieres sibi esse consanguinitatis gradu adiunctas. 
5.14.4 Invectiva contra illos, qui consanguinitatis retinere mulieres presumant. 
5.14.5 Littere, quibus iubetur alicui sacerdoti vel clerico, quod illam conversam a suo consortio reiciat, de qua infamatur. 
5.14.6 Littere, quibus interdicto subicitur, ex eo quod illam non dimisit. 
5.14.7 Responsiva cum excusatione atque transmissione munerum. 
5.14.8. Littere, quibus cum sacerdote vel clerico multiplicatis muneribus dispensatur.

5.15 DE PROCURATIONIBUS

5.15.1 De litteris, quas legati mittunt causa procurationis. 
5.15.2 Alie littere de consimili materia in fine regulariter variate. 
5.15.3 Responsio illorum, qui dicunt se in procurationis faciendis contra ratione gravari. 
5.15.4 Responsio legatorum, qua iubetur, quod nichilominus procuratio fiat. 
5.15.5 Legati subiciunt eos interdicto. 
5.15.6 Penitet interdictos procurationem denegasse, quare duos pallefredos ei transmittunt. 
5.15.7 Regratiant eis legati, et eos ab interdicto absolvunt. 
5.15.8 Petunt legati mulam alicuius prelati. 
5.15.9 Littere legatorum, quas generaliter mittunt pro nuntiis, ad quas mittuntur. 
5.15.10 Responsio, qua significatur, quod provincia tota congaudet. 
5.15.11 Littere legatorum, quibus iubetur, quod debeant ad sinodum properare.

5.16 DE METROPOLITANIS ET PONTIFICIBUS, QUI IUBENT INFERIORIBUS VENIRE AD SINDODUM ET SOLVERE DENARIOS INPOSITOS

5.16.1 Littere metropolitanorum vel pontificum, qui vocant subditos suos ad sinodum. 
5.16.2 De litteris, quas mittunt episcopi prelatis et subditis pro expensis sue consecrationis. 
5.16.3 Littere, quibus pontifices querunt denarios sinodales a suis subditis. 
5.16.4 Notula doctrinalis de denariis sinodalibus. 
5.16.5 Littere, quibus episcopi querunt subventionem de rebus necessariis. 
5.16.6 Littere, quibus precipiunt episcopi suis inferioribus, ut quod eis est impositum, causa facte procurationis solvant. 
5.16.7 Littere, quibus episcopi subiciunt illos interdicto, qui non solverunt, et excommunicare minantur. 
5.16.8 Notula, qua doctrina datur, quod huiusmodi titulus non indiget responsiva.

5.17 DE CAVILLOSIS PONTIFICUM VEL ALIORUM PRELATORUM EXACTIONIBUS

5.17.1 Littere indignationis alicuius pontificis vel prelatis contra illum prelatum vel subditum, qui sibi subesse. 
5.17.2 Littere de materia eadem. 
5.17.3 Responsio cum excusatione ac muneribus. 
5.17.4 Littere iterum indignationis contra eundem ad hoc, quod habere possit mulum suum. 
5.17.5 Mittit mulum, ut indignatio remittatur. 
5.17.6 Littere, in quibus remittitur indignatio et ponuntur adulatoria verba.

5.18 DE ROGAMINIBUS PONTIFICUM PRO CLERICIS VEL SCOLARIBUS, UT BENEFICIA ECCLESIASTICA OPTINEANT

5.18.1 Littere, quibus archiepiscopus vel episcopus rogat aliquos, quod aliquem scolarem in fratrem et canonicum recipiant. 
5.18.2 Responsio, quod non possunt in electione ipsius esse concordes. 
5.18.3 Littere indignationis, quibus precipitur, quod eum recipiant. 
5.18.4 Responsio, quod dicitur, quod non possunt esse concordes et quod contra consuetudinem aggravantur. 
5.18.5 Littere, quibus iterim precipitur districtius, quod eum recipiant. 
5.18.6 Littere, quibus negatur, quod non recipient. 
5.18.7 Notula, qua doctrina datur, quomodo possint super huiusmodi materie infinite oriri.

5.19 DE CONQUESTIONIBUS SUBDITORUM ET DE AMMONITIONIBUS ET PRECEPTIONIBUS MAIORUM TAM AD INFERIORES PRELATOS AD SUBDITOS

5.19.1 De subditis, qui conqueruntur primati vel episcopo de suo prelato. 
5.19.2 Littere primatis vel episcopi ad prelatum, quibus ei iubet quo aut cum eis cumveniat aut veniat secundum rationem responsurus. 
5.19.3 Responsio prelati, que dicit se alterum eligere de duobus. 
5.19.4 De monachis, qui conqueruntur de abbate suo et infamant eum et petunt, ut removeatur. 
5.19.5 Littere de querimonia monacharum contra suam abbatissam. 
5.19.6 De monacho egrotante, qui conqueritur de abbate suo, ex eo quod sibi non providet. 
5.19.7 Littere, quibus reprehenditur abbas et iubetur ei, quod monacho subsidia vite ministret. 
5.19.8 Notula, qua doctrina datur, quomodo possit premissa narratio variari. 
5.19.9 Littere, quibus maiores exortantur prelatos, ut erga subditos suos se debeant benigne habere. 
5.19.10 Littere, quibus abbas conqueritur se maiori de malitia monachorum suorum et rogat, ut moneantur per eum. 
5.19.11 Littere, quibus maior admonet et suadet, quod monachi abbati suo debeant obedire. 
5.19.12 Littere, quibus abbas maiori conqueritur de tribus monachis malitiosis et rogat, ut ad remota monasteria dirigantur. 
5.19.13 Reprehendit maior monachos excedentes et iubet illis, quod ad alia monasteria moraturi accedant. 
5.19.14 Precepit abbas monacho, quod ad locum nominatum accedat. 
5.19.15 Conqueritur monachus de precepto, accusat abbatem et dicit, quod ante relinquet ordinem, quam illuc vadat. 
5.19.16 Littere, quibus intimat monacho, quod aliquis abbas eum specialiter petiverit, unde sibi iubetur, quod ad eum accedat. 
5.19.17 Allegat monachus aeris corruptionem et non vult ire. 
5.19.18 Conquestio prioris contra suos canonicos, que recusant onera ecclesie supportare. 
5.19.19 Reprehendit maior canonicos et precipit eis, ut non recusent onera supportare. 
5.19.20 Conqueruntur conversi de monachis. 
5.19.21 Littere maioris ad correctionem monachorum, in fine copiosius variate. 
5.19.22 Littere monachorum contra conversos. 
5.19.23 Notula doctrinalis de huiusmodi materiis inveniendis.

5.20 DE RELIGIOSIS ET RELIGIONIBUS

5.20.1. Littere, quas direxi nobili iuveni Ubaldino, qui transivit ad religionem.
5.20.2. Littere ad comitissam Sophiam, que in puelari etate recepit habitum monachalem.
5.20.3 De monachis nigris, qui volunt ad Claravalensium religionem transire. Unde consulunt quosdam Claravalenses, quid eis videatur. 
5.20.4 Responsio, quod veniant et tardent. 
5.20.5 Responsio cum dissuasione, ut numquam veniant. 
5.20.6 De commendatione vite fratrum predicatorum. 
5.20.7 De detractione, que fit contra eos. 
5.20.8 De commendatione vite fratre minorum. 
5.20.9 De detractione, que fit contra eos. 
5.20.10 Notula, qua doctrina datur, de suasionibus et dissuasionibus assumendi vel mutandi religionem.

5.21 DE RELIGIOSIS FUGITIVIS

5.21.1 Deprehenditur monachus fugitivus et suadetur ei, ut ad monasterium revertatur. 
5.21.2 Responsio, qua dicitur, quod eum penitet de commissis et redire affectat et agere penitentiam. 
5.21.3 Reprehenditur monacha, que dimisso monasterio sicut meretrix pervagatur. 
5.21.4 Responsio monialis penitentis et redire volentis. 
5.21.5 Reprehendit<ur> sacerdos, qui monacham traxit de monasterio et cum ea vagatur. 
5.21.6 Responsio sacerdotis penitere volentis. 
5.21.7 Reprehenditur monachus, qui cum monacha fugit. 
5.21.8 Iocosa responsio Sarabite penitere volentis. 
5.21.9 Responsio generalis pro universis, qui penitere et redire volunt. 
5.21.10 Notula doctrinalis de huiusmodi materiis inveniendis.

5.22 DE HERETICIS

5.22.1 Littere, quas misi patriarche Aquilegensis contra hereticos. 
5.22.2 Littere patriarche contra illos prelatos et clericos, qui hereticis consentire videntur. 
5.22.3 Reprehenditur iurisperitus, qui detrahit ymagini, que Luce a Christicolis veneratur. 
5.22.4 Notula doctrinalis de huiusmodi materiis inveniendis.

5.23 DE LITTERIS CITATORIIS

5.23.1 De primis litteris citatoriis per totum regulariter variatis. 
5.23.2 De secundis citatoriis regulariter variatis. 
5.23.3 De responsivis cum excusatione ac postulatione termini in principio et in fine variatis. 
5.23.4 Cum ad preces terminus prorogatur. 
5.23.5 De litteris perhemptoriis in fine regulariter variatis. 
5.23.6 Promulgatur interdicti sententia et statuitur terminus, ultra quem contumaces sunt excommunicati. 
5.23.7 Notula de huiusmodi materiis inveniendis.

5.24 DE ROGAMINIBUS, QUE PORRIGUNTUR IN CAUSIS

5.24.1 Rogatur delegatus, ut unam partem debeat in suo iure fovere. 
5.24.2 Responsio, qua significatur, quod libenter exaudire. 
5.24.3 Alia responsio cum indignatione. 
5.24.4 Rogatur delegatus, ut causus pauperum et impotentium habet pre oculis. 
5.24.5 Respondet legatus, quod talia rogamina libuntur exaudire. 
5.24.6 Consuluit aliquis delegato, quod si vitare potest, non procedat ad sententiam finitivam, ut vitet odium. 
5.24.7 Consuluit aliquis delegato, ut non dimittat propter odium, quod sententiam finitivam non ferat. 
5.24.8 Responsio utrique cum variatione. 
5.24.9 Notula doctrinalis de huiusmodi materiis inveniendis.

5.25 DE LITTERIS, QUE FIUNT PRO CONTROVERSIIS MATRIMONIORUM

5.25.1 Littere alicuius pontificis pro conquestione mulieris, que desponsata fuit et cognita que vire inficatur, unde vult aliam recipere in uxorem. 
5.25.2 Responsio delegati, quod asserit illum virum dicere, quod prius cognovit quandam consanguineam mulieris, quare dicit matrimonium non tenetur. 
5.25.3 Littere per totum variate de conquestione mulieris, quam vir dimisit et adultera superinduxit. 
5.25.4 Littere unius episcopi alii episcopo pro conquestione mulieris, que vir dimisit et ad civitatem illam aufugerit, ubi aliam dicitur desponsalem. 
5.25.5 Littere episcopi, cui consistant, quod parrochianus talis uxorem dimisit et habitum religionis assumpsit. Unde significat illis, qui eum receperunt, quod illum dimittere non postponant. 
5.25.6 Littere episcopi pro conquestione viri, qui desponsavit quedam, que illum non vult recipere in maritum. 
5.25.7 Littere episcopo alteri episcopo pro facinore mulieris, que virum suum occidit. 
5.25.8 De viro, qui uxorem suam interfecit. 
5.25.9 Littere pro conquestione viri, quem uxor dimissit et cuidam monacho adhesit. 
5.25.10 Littere a simili per contrarium procedentes. 
5.25.11 Notula, qua doctrina datur, quare tintunabula pulsantur et extinguuntur candele pro excommunicatis.

5.26 DE LITTERIS, QUE FIUNT PRO TESTIBUS COHERCENDIS

5.26.1 Mandant iudices delegati aliquibus, ut iurent testimonium perhibere veritati. 
5.26.2 Littere preceptorie ad illos, qui noluerunt testimonium perhibere veritati. 
5.26.3 Tertio loco inducunt penam excommunicationis, si post visionem litterarum non fecerint. 
5.26.4 Rogant delegati iudices senem religiosum, ut iuret testimonium perhibere. 
5.26.5 Excusatio senis propter habitum religionis et senectam. 
5.26.6 Suadent iudices, quod magis tenetur propter illa duo testimonium perhibere. 
5.26.7 Notula doctrinalis.

5.27 DE FURTIS INCISIONIBUS ET INCENDIIS, QUE CREDUNTUR ESSE A VICINIS VEL PERSONIS DOMESTICIS PERPETRATA

5.27.1 De illo, cui fuerant oblata omnia, quando surrexit ad matutinum in nocte nativitatis Domini. 
5.27.2 De illo, cui fuerunt nocturno tempore vinee atque arbores incise et apum receptacula confracta. 
5.27.3 De illo, cuius domus fuit de media nocte combusta, in qua etiam periit filia, que iacebat in cunis.

Liber sextus de litteris nobilium virorum, civitatum atque popularium

6.1 DE NOVIS AMICIS ACQUIRENDIS

6.1.1 De illo, qui vult aquirere amicitiam illius, quem numquam vidit. 
6.1.2 Responsio, qua grates referuntur et significatur, quod munera transmittit pro amicitie roboratione. 
6.1.3 De illo, qui litteris mittat consanguineum suum, quem numquam vidit. 
6.1.4 Responsio, qua mittens de litteris commendatur cum benivolentie captatione. 
6.1.5 Notula pro variatione.

6.2 DE SUASIONIBUS ET DISSUASIONIBUS IN MATRIMONIIS CONTRAHENDIS

6.2.1 De illo, qui rogat aliquem, ut taliter faciet, quod talem possit habere dominam in uxorem. 
6.2.2 Responsiva, qua significatur, quod libentissime faciat. 
6.2.3 Littere, quas interponitor mandat patri puelle. 
6.2.4 Responsio patris. 
6.2.5 Suasio, ut omnes paribus debeant nubere. 
6.2.6 Admonetur, ne aliquis ancillam recipiat in uxorem, et potest fieri conversio. 
6.2.7 Suasio de commendatione morum et pulchritudine corporea et nobilitate. 
6.2.8 Dissuasio propter morum ineptitudinem, deformitatem persone atque ignobilitatem. 
6.2.9 Dissuasio, ex eo quod primo fuit alteri desponsata. 
6.2.10 Dissuasio propter appositionem colorum et claudicationem atque brevitate stature. 
6.2.11 Dissuasio propter virginitatis amissionem. 
6.2.12 Dissuasio, ex eo quod monasterio fuit oblati. 
6.2.13 Dissuasio, ex eo quod cognita fuerit a monachis et clericis. 
6.2.14 Suasio, ut recipiatur sacerdos vel clericus in virum. 
6.2.15 Dissuasio propter tonsuram. 
6.2.16 Dissuasio, ex eo quod fuit venifica et medea. 
6.2.17 Dissuasio, ex eo quod mater eius meretrix fuit. 
6.2.18 Dissuasio propter senectutem. 
6.2.19 Dissuasio propter amissionem amicorum. 
6.2.20 Dissuasio contra viduam, que in mortem sui mariti esse dicitur machinata. 
6.2.21 Suasio pro vidua, ex eo quod bene sciat domus negotia pertractare. 
6.2.22 Suasio propter habundantiam divitiarum. 
6.2.23 Dissuasio contra virum, qui multas desponsavit et nullam retinuit et quandam dicitur occidisse. 
6.2.24 Dissuasio contra virum propter paupertatem et econverso. 
6.2.25 Dissuasio contra virum, ex eo quod dicitur esse leprosis et econverso. 
6.2.26 Dissuasio, ex eo quod aliquis dicitur esse heretia feodatur. 
6.2.27 Dissuasio propter lineam parentele. 
6.2.28 Dissuasio contra illum, que omnia ludendo consumit. 
6.2.29 Dissuasio, ex eo quod aliquid esse dicitur hermafroditus. 
6.2.30 Dissuasio propter frigiditatem et parvitatem membri. 
6.2.31 Notula iocosa et vera. 
6.2.32 Dissuasio propter homicidum perpetratum et converti potest. 
6.2.33 Dissuasio propter vilia officia. 
6.2.34 Dissuasio contra virum propter senectutem. 
6.2.35 Dissuasio contra virum propter fetorem <h>oris et potest fieri conversio. 
6.2.36 Notula, que generaliter doctrina datur de omnibus suasionibus et dissuasionibus, que possunt in contrahendis matrimoniis pervenire.

6.3 DE LITTERIS, QUAS AMICI TEMPORE GUERRE ADINVICEM SIBI TRANSMITTUNT

6.3.1 Littere illorum, qui petunt suffragium ab amicis tempore guerre, cum variatione regulari. 
6.3.2 Responsio, qua promittitur, quod libenter sua rogamina exaudierit. 
6.3.3 Littere aliquorum civium ad suos amicos, quos ad expeditio invitant. 
6.3.4 Responsio, qua significatur, quomodo se preparent ad expeditionem. 
6.3.5 Notula, qua notatur, quod omnes cives ultra debitum se commendant et fere omnes faciunt idem. 
6.3.6 Littere quibus amici solicitantur, ne venire differant, quoniam inimici veniunt contra eos. 
6.3.7 Littere, quibus aliqui cives rogant antiquos amicos, quod aut eos iuvant aut non offendant. 
6.3.8 Responsio cum indignatione. 
6.3.9 Littere, quibus aliquis princeps vel comitas precipit sibi subiectis, quod se preparent ad expeditionem. 
6.3.10 Littere Lucensium ad Florentinos ad auxilium. 
6.3.11 Responsio cum affectione. 
6.3.12 Notula ad interpretationibus nominum. 
6.3.13 Littere, quibus aliqui proceres contra aliquem principem auxilium civitatis implorant. 
6.3.14 Responsio, qua promittitur, quod libenter facerent, sed timent in itinere. 
6.3.15 Littere, quibus castellani obsesi intimant, quod offensores non timent. 
6.3.16 Littere, quibus intimant obsessi, quod ulteriius se defendere non possunt propter validam famen. 
6.3.17 Littere, quibus obsessi rogantur, quod usque ad triduum se defendant. 
6.3.18 Invectiva contra illum, qui post habitam victoriam pacem facere dedignatur. 
6.3.19 Inproperium contra illum, qui pacem facere recusavit. 
6.3.20 Littere, quibus aliquis sponte promittit se alicui sereviturum in guerra. 
6.3.21 Littere de materia consimili. 
6.3.22 Littere, quibus referuntur de libera promissione grates et significant, quod veniant et alios ad veniendum inducant. 
6.3.23 Littere, quibus aliquis princeps militibus generaliter promittit dare soldos et dampna emendare. 
6.3.24 Littere, quibus alicui consulitur, ne de tali guerra se intromittat. 
6.3.25 Littere, quibus aliquis iubetur, ne de tali guerra se intromittat. 
6.3.26 Littere, quibus aliquis intimat, quod qui tali servit sibimet imputet et qui eum offendit similiter. 
6.3.27 Littere, quibus aliquis rogat pro militaribus armis et equis. 
6.3.28 Notula inductiva ad excusationem.

6.4 DE VICTORIIS, TREUGIS ET COMPOSITIONIBUS¹

6.4.1 Significant alicui victoriam, quam de prelio deportarunt. 
6.4.2 Littere de consimili materia. 
6.4.3 De victoria facta in mari. 
6.4.4 Responsio generalis ad tres victorias antedictas. 
6.4.5 Significatur, quod pax est facta. 
6.4.6 Consulitur, quod licet sit pax facta, se tamen debent cautius custodire. 
6.4.7 Significatur, quod pax vel treuga est fracta. 
6.4.8 Responsio, qua significatur, quod dolent. 
6.4.9 Significatur, quod una die fuit pax facta et infra homicidia pertractata. 
6.4.10 Notula doctrinalis.

6.5 DE CUSTODIENDIS MUNITIONIBUS ET CAPTIVIS, ET DE LITTERIS CAPTIVORUM

6.5.1 Suadet aliquis princeps ministeriali suo, ut diligenter custodiat arces et castella sua. 
6.5.2 Responsio, qua signficatur, quod fideliter faciet. Sed rogat, ut iubeat omnibus, quod sibi obediant. 
6.5.3 Littere, quibus iubet dominus universis, ut sibi obediant. 
6.5.4 Conqueruntur illis, quibus iubetur de ministeriali. 
6.5.5 Littere, quibus iubet dominus, ne suos homines niumium aggravare presumat. 
6.5.6 Notule doctrinalis de nominibus officariorum. 
6.5.7 Notula, in qua doctrina sufficiens exhibetur de custodiendis captivis. 
6.5.8 Littere de eadem materia. 
6.5.9 Littere contra custodes, qui captivos non tormentant. 
6.5.10 Littere, quibus intimant captivi, quomodo affligantur. 
6.5.11 Littere illorum captivorum, qui a Sclavonibus orribilius tormentantur. 
6.5.12 Littere illorum Christianorum, qui a Sarracenis captivi tenentur. 
6.5.13 Inproperium generale contra parentes vel alios, qui de captivis non curant. 
6.5.14 Notula, qua doctrina datur, quod raro huiusmodi littere indigentur responsivis. 
6.5.15 Generalis responsio ad captivos. 
6.5.16 Responsio specialis ad illos, qui tenentur a Sarracenis captivi.
6.5.17 De suasione, que fit ab aliquo, ne captivi nimium affligantur. 
6.5.18 Littere, quibus consilium alicui exhibetur, quod cum captivis paciscatur, quia non poterit eos tenere. 
6.5.19 Littere, quibus iubetur, ut captivi dimittantur. 
6.5.20 Notula doctrinalis super huiusmodi materiis.

6.6 DE COMMENDATIONIBUS ILLORUM, QUI DEBENT FIERI MILITES, ET DE LITTERIS SECURITATIS

6.6.1 De magno viro, qui commendat filium suum alicui principi, ut apud eum addiscat illud idioma et promovetur ad gloriam militarem. 
6.6.2 Responsio, qua dicitur, quod libenter hoc executioni mandabit, in fine variatio. 
6.6.3 Littere, quibus aliquis miles rogat aliquem principem, quod filium suum promoveat ad gloriam militarem, in fine variatio. 
6.6.4 Littere pro nepote. 
6.6.5 Littere, quibus aliquis rogat pro consanguineo suo, ut ad militarem ordinem promoveatur. 
6.6.6 Littere in fine variate, quibus aliquis commendat aliquem suum amicum alteri amico. 
6.6.7 De commendatione pro securitate itineris. 
6.6.8 Littere, quibus aliquis seipsum reprehendit, ex eo quod in huiusmodi nimium fatigat dominum vel amicum, verumtamen ad huc rogat. 
6.6.9 Responsio cum benivolentie captatione. 
6.6.10 Littere, qui<bus> rogatur aliquis, ut det securitatem et recipiat pedagium. 
6.6.11 Notula doctrinalis de inventione consimilium materiorum. 
6.6.12 De litteris, que conferuntur pro securitate cum sigillo sine salutatione.

6.7 DE TORNIAMENTIS ET NUPTIIS

6.7.1 De illo, qui solicitat aliquem militem, ut vadat ad torneamentum. 
6.7.2 De illo, qui dissuadet, ne vadat. 
6.7.3 De illis, qui suos amicos invitant ad novam militiam vel nuptias. 
6.7.4 Responsio cum affectione. 
6.7.5 Notula doctrinalis.

6.8 DE RENUMERATIONIBUS IOCULATORUM

6.8.1 De inventatore cantionum. 
6.8.2 De violatore. 
6.8.3 De liratore vel symphonatore. 
6.8.4 De zitharedo. 
6.8.5 De arpatore vel rotatore. 
6.8.6 De saltatore. 
6.8.7 De illo, qui scit volucrum exprimere cantilenas et voces asininas. 
6.8.8 De coniectore. 
6.8.9 De quodam ceco mirabili. 
6.8.10 De cantatore vel saltatore. 
6.8.11 De litteris generalibus pro quolibet ioculatore ac ioculatrice. 
6.8.12 Notula, qua doctrina datur de iocosis nominibus ystrionum et quomodo Guido Guerra palatinus Tuscie comes secundum interpretationes nominum consueverit deludere histriones.

6.9 DE FIDEIUSSORIBUS ET MUTUATORIBUS

6.9.1 Littere, quibus aliquis nobilis rogat amicum, quod pro ipso debeat fideiubere. 
6.9.2 Responsio, qua significatur, quod exaudivit rogamina postulantis. 
6.9.3 Littere, quibus aliquis nobilis rogat amicum, quod sibi mutuet aurum, et promittit de collecta persolvere totum. 
6.9.4 Notula, qua notantur ea, pro quibus nobiles recipere mutuo peccuniam compelluntur. 
6.9.5 De illo, qui rogat, quod sibi aliquis peccuniam acquirat mutuo. 
6.9.6 Littere, quibus aliquis consulit, ne tali debeat mutuare. 
6.9.7 Littere, quibus ille, qui fideiussit, debitorem sollicitat ad solvendum. 
6.9.8 De illo, qui rogat, ut sibi terminus prorogetur. 
6.9.9 Littere, quibus aliquis conqueritur de illo, cui peccuniam mutuavit. 
6.9.10 De lacrimabili conquestione illius, qui omnia sua et filios causa fideiussionis obligavit. 
6.9.11 Notula doctrinalis.

6.10 DE POTESTATUM ELECTIONIBUS

6.10.1 Littere, quibus aliqua civitas potestatem petit a Romanis, in fine variatio. 
6.10.2 Notula, qua doctrina datur, quare quidam Romani cives Romanorum consules appellentur. 
6.10.3 Responsio, qua dicitur, quod eorum satisfacient voluntati, in fine variatio. 
6.10.4 Littere civium ad alium, quem elegerunt. 
6.10.5 Responsio electi. 
6.10.6 Responsio electi. 
6.10.7 Littere civitatis ad aliam civitatem, quibus intimatur, quod electio data est illis, qui mittuntur. 
6.10.8 Littere, quibus intimant nuntii de illo, quem elegerunt. 
6.10.9 Littere amici ad electum, quibus intimat, quod de sua promotione gaudet et consulit ei, quod iudicem, notarium et familiares electos studeat invenire. 
6.10.10 Responsio electi, qua refert grates amico et promittit se facere secundum consilium suum. 
6.10.11 Notula doctrinalis. 
6.10.12 Littere alicuius partis de civitate ad electum, quod officium non recipiat. 
6.10.13 Responsio, qua dicitur se non facturum es<??>, quo illi parti non placet. 
6.10.14 Responsio, qua dicitur, quod pro illis non dimittet. 
6.10.15 De consilio amici ad electum quomodo dicitur, quod deliberandum est in hoc facto. 
6.10.16 Consilio amicorum, qui sibi dissuadunt, ne recipiant. 
6.10.17 De proverbiali consilio amicorum, qui consiliunt, ut recipiat. 
6.10.18 Notula copiosa de huiusmodi materiis inveniendis.

6.11 DE POSTULATIONIBUS SATISFACTIONUM PROPTER DAMNA, QUE SIBI CIVES AUT ALII ADINVICEM FERUNT

6.11.1 De potestate, qui mittit alteri potestati vel consulibus pro iniuriis, que suis civibus sunt illate. 
6.11.2 Responsio, qua dicitur, quomodo doluerint et de malefactoribus fecerunt vindictam, in fine variatio. 
6.11.3 Responsio, qua gratie referuntur. 
6.11.4 Alia responsio cum illatione minarum. 
6.11.5 Littere, quibus aliqui significant, quod talis castellanus villam suam combussit et vires et mulieres male tractavit. 
6.11.6 Responsio, qua dicitur, quod omnia emendabuntur et castellanus punietur. 
6.11.7 Littere, quibus intimatur, quod aliquis vicecomes abstulit bona ecclesie. Unde restitutio petitur, in fine variatio. 
6.11.8 Responsio cum indignatione. 
6.11.9 De illis, qui conqueruntur, quod mercatores, quibus dederant securitatem, sunt rebus omnibus denudati. Unde restitutio postulatur. 
6.11.10 De illis, qui conqueruntur, quod pegolaferii, qui sub eorum securitate ibant, res omnes ablate fuerant. Unde restitutio petitur. 
6.11.11 Notula doctrinalis de inventione ac variatione talium materiarum.

6.12 DE TESTIBUS

6.12.1 Littere, quibus aliqua potestas aliam rogat potestatem, quod tales compellat ad perhibendum testimonium veritati super causa, que verititur inter quosdam pro magna peccunie quantitate. 
6.12.2 Littere, quibus postulantur testes super causa cuiusdam mulieris pro dote. 
6.12.3 Littere, quibus postulantur testes super causa, que vertitur inter mercatores. 
6.12.4 Littere, quibus postulantur testes pro utraque parte. 
6.12.5 Littere contra illos, qui excusationes inveniunt, ut non iurent. 
6.12.6 Notula de impedimentis et simulationibus testium.

6.13 DE MERCATORIBUS

6.13.1 De mercatore, qui rogat socios, quod de Alexandria revertantur. 
6.13.2 Responsiva cum excusatione. 
6.13.3 Notula, qua doctrina datur, quod epistole mercatorum debent simplici stilo componi.

6.14 DE DEPOSITIS

6.14.1 Quot modis fiunt deposita. 
6.14.2 De signis depositorum. 
6.14.3 De deceptionibus depositorum et fraudibus depositariorum.

Epilogus

1. NARRATIO AUCTORIS IN FINE HUIUS OPERIS
2. DE RECITATIONIS TEMPORE
3. DE TEMPORE DATIONIS

¹ Siena and some other MSS have no title 6.4, DE VICTORIIS, TREUGIS ET COMPOSITIONIBUS. Instead, these 10 chapters are added on to title 6.3.
² Not transmitted in Siena and Berlin MSS 

***
© Steven M. Wight, Los Angeles 1998
Scrineum © Università di Pavia 1999